Tag Archives: nepali sahitya

चलचित्र गीत : दैव हे

~कालीप्रसाद बास्कोट \ सविन “एक्तारे”~ कहिले आउँछ होला त्यो एकदिन जहाँ भारी नहोस् यो जीवन जहाँ एउटै बनोस् बिपना सपना अनि बैरी नहोस् आफ्नै मन (भीडमा खोजुँ कि एकान्तमा खोजुँ शिशिरमा खोजुँ कि बसन्तमा खोजुँ

Posted in नेपाली गीत | Tagged , | Leave a comment

कविता : विदेशको दशैं

~रश्मिला कवाङ ‘रश्मि’~ शरद ऋतुको आगमनसंगै चिसो सिरेटो बहदै मनै कठांग्रिने बिहानी चारैतिर बेजोद हावाहुरी हरेक हरिया रुखहरुका पातहरु हलाउदै अनि भूईभरि पहेला पातहरुले बाटो सिङ्गरिदै लाग्छ, यो समय रंगीन बहारको हो नीलो आकाशभरि चंगाहरु उड्दै होलान गाउँमा नवरात्री र … Continue reading

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

निबन्ध : फेसन

~रमेश भट्टराई ‘सहृदयी’~ हेर्नास्, सोझो औँलाले घिउ आउँदैन । बाङ्गो पार्दा पनि जाडो मौसममा त जमेको जम्यै गर्छ । विषय घुमाउरो र सज्जनको विरोधाभास हो । खै, केमा हो भन्दा पश्चिमा प्रवृत्ति नै भनौँ । मिसाइल परीक्षण कुनै हाम्रा पुर्खाका … Continue reading

Posted in निबन्ध | Tagged | Leave a comment

पुस्तक समीक्षा : लुकेर रहेका छन्देली कविको प्रत्यक्षीकरण

~सदानन्द अभागी~ परिचय– लुकेर रहेको शब्द मलाई लेख्न किन मन लाग्यो भने लुकेर बसेका होनहार प्रतिभा कमल आचार्यजी (वि.सं.२०००)को ७५औं जन्म दिनको अवसरमा उहाँका दुईओटा किर्तिहरू ‘‘कोसेली’’ र ‘‘व्यवहारिक दर्पण’’ (२०७५) विमोचनमा आए । दुवै किर्तिहरू छन्दमा लेखिएका अति सार … Continue reading

Posted in पुस्तक समीक्षा | Tagged , | Leave a comment

नियात्रा : राप्तीको रुवाइ

~भेषराज रिजाल~ ʽयस्तै तालले पुगिन्छ त गन्तब्यमा ।ʼ गुँडतिर फर्किरहेका चराहरू गोधुलिको धमिलो क्षितिजमा हराउँदैथिए, तब मेरो मनको चरो बोलेथ्यो निसास्सिँदै । उज्यालोमै प्युठान खलङ्गा छोडेर बाग्दुला झरे पनि साँझको अत्यासलाग्दो सन्नाटाले छोइसकेथ्यो हामीलाई । नाइटबस चढेर सुन्दर बिहानीमा गन्तब्य … Continue reading

Posted in नियात्रा | Tagged | Leave a comment

गजल : दशैं आउँदा रमाउँछौ

~अमृत सिङ थिङ~ तिम्रो चुलोमा खरानी छ र पो ! दशैं आउँदा रमाउँछौ आफ्नै चलन चलनी छ र पो ! दशैं आउँदा रमाउँछौ अघाउने खाई रमाउँदै आफ्नै आफ्नाहरूको माझमा मस्त निन्दाको सिरानी छ र पो ! दशैं आउँदा रमाउँछौ

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

भलाकुसारी : मेरो जीवनको नागबेली यात्रा तनावदेखि तनावसम्मको कथा

खगेन्द्र संग्रौला झन्डै ६ दशकदेखि आख्यान र गैरआख्यान दुबै विधामा निरन्तर कलम चलाइरहेका छन् । उनले नेपाली समाजमा व्याप्त विभेदको विरुद्ध आफ्नो लेखनमा प्रगतिशील स्वर भरिरहेका छन् । आख्यानको माध्यमबाट संग्रौलाले निमुखा पात्रको दुःख, पीडा र सकसलाई मात्र अनावरण गरेका … Continue reading

Posted in साहित्यिक भलाकुसारी | Tagged , | Leave a comment

समालोचना : नेपाली कथामा समाजवादी यथार्थवाद : प्रभाव र विकास

~प्रा.डा. गोपीन्द्र पौडेल~ १. विषयारम्भ नेपाली कथामा समाजवादी यथार्थवादी सार र सिर्जन विधिको प्रयोग २००७ सालको राजनीतिक घटना पश्चात् भएको हो । नेपाली कथामा समाजवादी यथार्थवादी चिन्तन सिर्जनको प्रयोग तथा यसको विकास क्रममा देखिएका मोडहरूको बारेमा कतिपय विवादित विषय प्रसङ्गहरू … Continue reading

Posted in समालोचना | Tagged | Leave a comment

व्यङ्ग्य कविता : अप्रिल फूल

~शान्तिराम ढकाल~ अहिले बिहानको कुरा बेलुका फेर्छौ बेलुका बोलेको कुरा उठेपछि बिर्सन्छौ घनिभूत छलफल गर्छौ रोडम्याप खोज्छौ अग्रगामी छलांग दिनैपिच्छे लाउछौ सत्ता हो चलाउन सजिलो छैन

Posted in कविता, हास्य - व्यङ्ग्य | Tagged , | Leave a comment

गजल : भेट्न पाए हुन्थ्यो बरै

~माधव सिग्देल माइला~ एकान्तमा तिम्‌लाई कतै भेट्न पाए हुन्थ्यो बरै धेरै दिनको पर्खाइ यो मेट्न पाए हुन्थ्यो बरै । अँध्यारो भो बस्ती मेरो खोज्छु जून छ कि कतै लोभ्याउने तिम्रो अधर देख्‍न पाए हुन्थ्यो बरै ।

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

नेपाली प्यारोडी गीत : मलाई अमेरिका यै

~प्रमोद अमात्य~ लय : मलाई अमेरिका यै, मलाई जापान पनि यै आ होइ ट्याम कटेन घरै मात्र कुरेर दुई ट्वाक लाउँछु भट्टी तिर पसेर चिन्ता छैन क्यै मलाई माग्राटा यै मलाई वाइन पनि यै मलाई कक्टेल नि यै

Posted in नेपाली प्यारोडी गीत | Tagged , , | Leave a comment

गजल : आशु पोखी निभाउँदै छु

~अशोक थापा~ जली राछ दिल आज आशु पोखी निभाउँदै छु मरी रा छ प्रित आज चिता माथि जलाउँदै छु मौन छन् यी बस्तीहरू चित्कार मेरो सुन्दै निर्मोहीको आलो यादको अँगालोमा निदाउँदै छु

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

गीति कविता : आमा

~श्रीपुरुष ढकाल~ ए मेरी आमा कता छौ तिमी कहाँ छौ भनन आमाको जस्तो पवित्र माया कहाँ पाउछुँ भनन पाउँदिन भने फर्केर आउ पर्खेर बस्छु म आउदिनौ भने जहाँ छौ तिमी त्यही नै आउँछु म

Posted in गीति कविता | Tagged | Leave a comment

स्रष्टा परिचय : लक्ष्मणप्रसाद गौतमको व्यक्तित्व

~राजिन पनेरू~ लक्ष्मणप्रसाद गौतमको जन्म वि.सं. २०२० साल असोज २५ गते बागलुङ जिल्लामा पिता स्व. शशिधर गौतम र माता यमुना गौतको कोखबाट भएको हो । गौतमको स्थायी बसोबास चितवन जिल्लाको भरतपुरमा भए पनि हाल उनी कीर्तिपुरमा बसोबास गर्दछन् । नेपाली … Continue reading

Posted in स्रष्टा परिचय | Tagged , | Leave a comment

गीत : मेरो चितवन

~गोवर्धन पूजा~ मेरो घर मेरो गाऊ मेरा साथी भाई बसेका छन मिलीजुली मीठोपीठो खाई हास्छ मुहार शरदमा फूल फुलेजस्तो मंसिरको फाटबारीमा धान झुलेजस्तो चाहना छ त्यही गाऊमा जिन्दगी बिताउन म जन्मेको म हुर्केको मेरो चितवन

Posted in नेपाली गीत | Tagged | Leave a comment

कविता : प्रेमोपहार

~दीपा राई पुन~ धमिलो सम्झनाहरूले तिमीलाई पनि पच्छाई रहेकै होला त्यहि यादहरू त हुन तिमी र मलाई जोड़ने सेतु मनको एक पाखा भरि सधै हरित बाँचेर जीवनलाई उर्वर बनाई रहने

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : प्रेम पूजा

~जयराम तिमल्सिना~ बरु, सकियोस बाटो, यात्राहरुमा सम्झनामा आउने, कुनै बस्तु नभेटियोस कुनै सपना नहोसः मसँग फूलिरहेका फूल चूडेर, कुनै देवतालाई चढाउन, मन नलागोस

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : टाशीलिङ

~प्रवीण राई जुमेली~ कुनै एक अकिन्चन आकाशमुनि एक रुमानी बस्ती छ फाइलहरुको. बस्ती- जहाँ बीरे, धने, मनमाया र टाशीहरु कुनै अधिसूचना, स्मारक-पत्र वा प्रस्तावित कानुनहरुमा अनुवाद भएका छन.

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

बहरबद्ध गजल : रहर नै थिएन

~जीवराज बुढाथोकी~ म टाढा हुने त्यो, रहर नै थिएन । हुनेछौ तिमी नै, ठहर नै थिएन । नभेटे सुने क्यै कता पो हरायौ, नअत्तो नपत्तो खबर नै थिएन ।

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

गीत : टिकुल-टिकुल

~कृष्ण वस्ती~ डालीमाथि टिकुल्-टिकुल झिमझिम परेली । बेलौतीको दानो टोक्दै नाच्छ जुरेली ।। जिन्दगीको तीतो-मीठो भाखा सुसेली । टिकुल्-टिकुल डालीमाथि नाच्छ जुरेली ।। टिकुल्-टिकुल डालीमाथि…….

Posted in नेपाली गीत | Tagged | Leave a comment

कविता : दसैमा टिका जमरा

~इश्वर देवकोटा~ त्यो परि खेत को डिलैमा बसी कोयेली गाउछे गीत कसले पो भुल्न सक्छ र साथि गाउघरको माया प्रित !! भदौरे झरी हटेर गयो खुल्दैछ आकाश सुबाश छर्दै सप्तरंगी फुलको चल्दैछ बतास !!

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कथा : थाँक्रो

~अल्पविराम~ ओम् भूर्भूव स्व: तत्स………………………………धियो योन प्रचोदयात……… मेरो मोबाइलको घण्टी बज्यो / मेरो मोबाइलको कलिंग टोनमा स्त्री जाति र अछुतहरुले सुन्दा र सस्वर  मन्त्रोचारण गर्दा  अपराध हुने गायत्री मन्त्र अन्ध परम्पराको गला च्वाट्टै छिनालेर श्रुति मधुर स्वरकी धनी अनुराधा पौडवालले … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

कथा : जिस्क्याउने केटी

~आचार्य निश्चल~ अफिसबाट कोठामा भर्खर पुगेर आराम गर्दै थिएँ, मोबाइलको रिङटोनले एकाग्रता भगं गरिदियो । आमाको फोन रहेछ, एक हप्ताको बिदा मिलाएर जसरी पनि घर आउन भन्नु भयो । दशैं पछि घर जाने मौका मिलेको थिएन, यसो हिसाब गरेको पुरै … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

कविता : गाँउनोमिक्स

~प्रवीण राई जुमेली~ अभाव आँशु र परिश्रमहरु गाँउमा फुल्छन् यसैले हाम्रा आमा-बाबुहरु पनि गाँउमै बस्छन् सुख त शहरको फँडानीभित्र पर्छ ‘रे गाँउमा उनीहरु यसैले त भुक्तभोगी छन् जुन हिँउदमा महकिन्छ फलेदोको फूल

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

संस्कृति परिचय : लिङ्गो जात्रा

~सुभाषराम लाछि~ काठमाडौं उपत्यकाका विभिन्न ठाउँमा फरक फरक किसिमले बिस्केट जात्रा मनाइन्छ । ती ठाँउका जात्राहरुमा एउटा समानता भने देखिन्छ, त्यो हो लिङ्गो जात्रा — ध्वजोत्थान गर्ने परम्परा । ध्वजोत्थानको प्राचीनता निर्विवाद छ । पौराणिक ग्रन्थहरुमा यसको वर्णन हुनु अनि … Continue reading

Posted in संस्कार - संस्कृति परिचय | Tagged | Leave a comment

कविता : ए दशैँ

~गिरिप्रसाद बुढा~ ए दशैँ, तेरो खोक्रो आशिर्वाद अस्विकार गरेर तेरो विषालु शुभकामना बहिष्कार गरेर यसपाली मैले ठिकै गरेँ नत्र मैले क्षितिजपारी बगेको बादलको टुक्रा झैँ लागेको ऋण तिर्न कतै टाढा जानु पर्दो हो अथवा ममा गरिबीको अर्को जीवन कथा थपिँदो … Continue reading

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कथा : दशैं

~मोहनहरि पौडेल~ अरू वर्षहरूमा झै यस वर्ष पनि दशैं आयो । किन हो कुन्नि यस वर्ष भने अलि अवेर गरेर ढिलो आयो ।शायद उसलाई आउकी नआउ दुई मन भएको पनि हुनसक्छ ? नयाँ नाना लगाउने ,चिचि, पापा खाने रमाउने वच्चाहरूले … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

कविता : दशैं

~ललिता कार्की~ दशैं तिमी आयौ फेरी लड्दै र भिड्दै कठै गरिबको आँखामा आँसु झार्दै उकासिएको मनको घाउ बल्झाउँदै आयौ प्रिय तिमी दशैं होइन दशा बन्दै

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : अहा दशैं !

~बिनोद खड्का~ खेतभरी धान बढ्यो हरियाली छायो बारीभरी तोरी फुल्यो स्वर्णसंसार आयो । तारामण्डल दानाले आली झलमली

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : दशैं

~मनु मन्जिल~ दशैँबाट दशैँ हराएको खबर छ छैन अखबारमा? शरद भुईंमा र्लेको छ, स्कूल मावल गइसकेको छ। केही आएन भन्न असजिलो छ तथापि, दशैँ नआएको कुरा कतै छ छैन शहरमा?

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : दशैं…

~बासु ढकाल~ दशैं… प्रत्येक बर्षको दशैं थुप्रै टाउकाहरु छिनेर बिते र पुनः रावणका झैँ पलाएनन् बोका खसीको झैँ भो मान्छेको नियति आफै संग पराजित छ कठै मान्छे

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

नियात्रा : च्यार्खुरीको चुचुरोमा

~प्रतीक ढकाल~ छोबाब ठिलेले भनेका थिए— “पाँच घण्टा भए पुग्छ ।”उनले नै यसो भनेपछि मैले नपत्याउने कुरो पनि आएन । दावा–लाक्पा आइस् अर्थात् ।।।दालाइस’ अर्थात् ।।।छुबिछु’ सम्म हिजै आइसकेको हुनाले मेरालागि पनि यो मार्ग नयाँ थिएन । दालाइस्भन्दा अझ माथिबाट … Continue reading

Posted in नियात्रा | Tagged | Leave a comment