Tag Archives: nepali sahitya

कविता : जेनी

~अनन्त निरौला~ झुकी रहने आँखा तिम्रो चिउँडो उठाई पढुँ जस्तो कपाल पन्छाई नयन भरि डुबि रहुँ सँधै जस्तो । तिम्रो भाषा तिम्रो बोली

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

लघुकथा : आँधी, बाढी र महामारी

~होमर श्रेष्ठ~ दक्षिण र पश्चिमबाट आँधीबेहरी आयो, उत्तरी हिमालय श्रृङ्खलामा ठोक्कियो। तीन दिन, तीन रात मुसलधारे वर्षा भयो। अपूर्व बाढी उर्लियो। अधिकांश मानववस्ती डुबायो। बाढी मत्थर भयो। महामारी फैलियो। विश्वविद्यालय, प्रधानमन्त्री कार्यालय, संसदभवन, प्रज्ञाप्रतिष्ठान-भवन, राष्ट्रपति-भवन, प्रकाशनगृह, क्याम्पस, स्कूल, नाट्यघर, अदालततर्फ … Continue reading

Posted in लघुकथा | Tagged | Leave a comment

लेख : पठन संस्कृति र नेपाली साहित्यको विकासका लागि राज्यको दायित्व

~लता शर्मा~ साहित्य भन्ने शब्द सुन्ने बित्तिकै हामीहरूले गीत, कविता, नाटक, लेख रचनाहरू हुन् भन्ने बुझ्दछौंं भने साहित्यकार भन्ने शब्द सुन्दा हामीहरूले गीत, कविता, नाटक तथा लेखहरू रचना गर्ने व्यक्तिहरू हुन् अर्थात् स्रष्टा भनेर बुझ्ने गर्दछौँ । कुनै व्यक्तिले साहित्यमा … Continue reading

Posted in लेख | Tagged | Leave a comment

कविता : दिलमा ठाउँ देउ

~लिला बल्लभ नेपाल~ रक्सीको यो उन्मादलाई प्रतीक्षामा सजाइरहेछु रक्सी सँगै चाहना र तनमन पनि साटिरहेछु ।। जिन्दगीको कुशल मित्र रक्सिनै पो हो कि जस्तो प्रिय रक्सी तिमी सँग दिल मेरो साटिरहेछु ।।

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : तिम्रो मन फेरिनु पर्छ

~निर्मला अवस्थी~ मलाई पनि तिमी जस्तै स्वतन्त्र भएर हिड्न मन लाग्छ तर मेरा गोडा मात्र बाधिएका छैनन् संकार र सामाजिक बन्धनले हरेक पक्षबाट जेलिएकी छु म फुत्किनै नसक्ने गरी बेरिएकी छु म म सोंच्छु, मनन गर्छु

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

नियात्रा : गोसाईंकुण्डमा पाप पखाल्दै फोहोर थुपार्दै ?

~दुर्गा कार्की~ ‘ओइ ! रसुवाको एउटा संस्थाले गोसाईंकुण्ड सरसफाइको लागि भोलेन्टियरहरू खोजेको रै’छ, गैदिने हो ? ‘ एकाबिहानै साराले सारा स्टाइलमा भनी । एड्भोकेट रूपा बस्नेतले रामसार महासन्धि पढाउनुभन्दा धेरै अघिदेखि नै मेरा घुम्ने ठाउँहरूको सूचीमा गोसाईंकुण्ड अग्रस्थानमा पर्दथ्यो । … Continue reading

Posted in नियात्रा | Tagged | Leave a comment

नाटक : अर्थात् घाटे

~कृष्ण शाह यात्री~ आरम्भ–खण्ड (जीवनको अन्तिम दृश्य देखिन्छ। एक नायक पात्रको मृत्यु भएको छ। यतिबेला रंगमञ्च अर्थात् आर्यघाटको चितामा जलिरहेको नायकको लास पोलिरहेका छन्— यस नाटकको मुर्दा पोल्ने घाटे पात्र अर्थात् जीवन नेपाली। पृष्ठभूमिमा शोधधुन बजिरहेको हुन्छ। हजारौं मानिस नायकप्रति … Continue reading

Posted in नाटक | Tagged , | Leave a comment

नेवारी लोककथा: बिस्केट जात्रा

~सङ्कलन : रामगोपाल आशुतोष~ उहिले म दरबार स्क्वायरको नजिकैको स्कुलमा पढ्थेँ। चालीस या पचास मिटरको दूरीमा छ मेरो घर। हाम्रो लागि खुल्ला सङ्ग्रहालय थियो भक्तपुर। दरबार परिसरको उनान्सय चोक हाम्रा लागि लुकामारी खेल्ने आँगन थियो। त्यहाँका प्रत्येक चोकको आफ्नै अस्तित्व … Continue reading

Posted in लोककथा / दन्त्यकथा | Tagged , | Leave a comment

कविता : म र बकाइनाको रूख

~उदय निरौला~ ऊ छ शताब्दी उभिइरहेछ कैयौँ इतिहास उभिइरहेछ कैयौँ पुराण टिकिरहेछ र नै। म छु र नै। म हुन सकेको छु म छु र नै ऊ जीववत् ठडिइरहेछ

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

स्वदेश गान : नेपाल महिमा

~डा. विश्वनाथ ‘प्रेम’~ सृष्टिमा लोक छन् धेरै, धर्ती जीवन्त लोक हो धर्तीमा द्वीप छन् लाखौँ, जम्बु द्वीप प्रमुख हो, जम्बुका काखमा हेरे हिमैखण्ड विशेष हो किन्तु सम्पूर्णको प्यारो माथा नेपाल देश हो ।२ छन् अरु देशमा तीर्थ, यो सिङ्गै देश … Continue reading

Posted in नेपाली गीत | Tagged , | Leave a comment

नेपाली प्यारोडी गीत : गन्ध आयो नाकैमा

~नारायण लामा ‘उदासी’~ लय : आहा! वनमा फुल्यो फूलैफूल आहा रक्सी पार्यो भट्टीमा गन्ध आयो नाकैमा पिउँ–पिउँ लाग्यो मलाई पैसा छैन साथमा भनूँ भन्नै नहुने खल्ती चैँ ठूलो छ, पैसा नहुने आहा रक्सी…..

Posted in नेपाली प्यारोडी गीत | Tagged , , | Leave a comment

समीक्षा : प्रकाश काेविदकाे ढिकी कथा विवेचना

~अज्ञात~ कथाकार प्रकाश कौविदद्वारा लिखित ढिकी सामाजिक कथा हो । यस कथामा एउटा ग्रामीण उद्यमी परिवारमा रमाइलो चित्रण गर्दै व्यक्तिको मानसिक्ता प्रति पनि इङ्गित गरेका छन् । यो कथामा बिशेष तीनजना पात्र-पात्रा छन् । उनीहरुमा सुमति उनको विमारी पति वा … Continue reading

Posted in समीक्षा | Tagged | 1 Comment

स्रष्टा परिचय : बहादुरसिँह बराल मगर – एक परिचर्चा

बहादुरसिँह बरालको परिचय बहादुरसिँह बरालको जन्म १९४७ साल बैशाख १५ गते तदनुसार सन् १८९० अप्रिल २७ मा तत्कालीन ब्रिटिस इन्डियन गोर्खा पल्टनको छाउनी पश्चिम काँगडा भाक्सु धर्मशाला (वर्तमान भारतको हिमाञ्चल प्रदेश काँगडा जिल्ला) मा भएको हो । बराल दम्पतीका तीन … Continue reading

Posted in स्रष्टा परिचय | Tagged , | Leave a comment

गजल : किन मान्छौ डर ?

~गोपीकृष्ण ढुंगाना ‘पथिक’~ जन्मेपछि मर्नैपर्छ किन मान्छौ डर ? ‘स्वार्थी’ बुझी दुनियाँको किन पर्छौ भर ? अघाउञ्जेल खाऊ किसान, बाँकीमात्र बेच अरुलाई नै पोस्ने भए आफू भोकै पर ।

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

लघुकथा : नागमणि

~कात्यायन~ – किम्बदन्ती थियो कि, पशुपतिनाथको मन्दिरमा बहुमूल्य गर-गहनाहरू; स्वर्ण-रत्न-मणि-माणिक्य आदिका आभूषणहरू थियो’रे | – अमूल्य नागमणिहरू पनि थियो’रे | – ती नागमणिहरू अब स्वदेशमा छन् कि विदेशमा छन् कसैलाई थाहा छैन’अरे | – अलि फरकखालको नागमणि बिभिन्न दरबारहरूमा सुशोभित … Continue reading

Posted in लघुकथा | Tagged | Leave a comment

कविता : फुलहरुको कथा

~प्रकाश सुनुवार ‘निराकार’~ वैसले घर्लक्क भएकी पूmल चूंडेर आफु सुन्दर देखिन चुल्ठोमा सिउरी दिन्छ कसैको सुन्दरता वढाउन आज एउटा पूmल जवानीमा नै मर्नु पर्छ भोली अर्कोले आहुती दिन पर्छ । फुल भएर वाँच्न पाउँदैनन् यहाँ फुलहरु अर्काको जवानी भर्दाभर्दै मर्नुपर्छ … Continue reading

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

गजल : गाजल सुहाउँछ

~अमृत सिङ थिङ~ झिम झिम परेलीमा गाजल सुहाउँछ झरी पर्दा आकाशमा बादल सुहाउँछ हाम्रो दुई पाइला जहाँ जहाँ टेके पनि शिर माथी सजाउन नेपाल सुहाउँछ

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

गजल : थलमा हुन्छ रे !

~जीवराज बुढाथोकी~ हात्ती बलियो, थलमा हुन्छ रे ! गोही बलियो, जलमा हुन्छ रे !! बाहिर जति, गफ दिए पनि, नेता बलियो, दलमा हुन्छ रे !!

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

कथा : राष्ट्रसेवक

~इस्माली~ सेतो कमिज,गाढा निलो पाइण्ट र गाढा निलो कोटमा ऊ झन चिटिक्क देखियो । गोरो वर्णमा कस्तो खुलेको । पाँचै हजारमा सेट तयार भयो । मोफसलमा भएर होला । यताबाट अढाई हजार उसले चोखै उबा¥यो । उब्रेको रकम अफिसलाई फिर्ता … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

गजल : मीठो पल हुनेछ

~रितु खनाल~ कुनै दिन मेरो पनि, मीठो पल हुनेछ हेराई र सोचाई तिम्रो, अड्कल हुनेछ । लेखी थाक्ने छैन म, पढी तिमी नथाक्नु अभावको पीडा मेरो, गजल हुनेछ ।

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

संस्मरण : बुर्का भित्रको जिन्दगी

~भूमि भण्डारी~ पहिलो पटक अफगानी महिलाहरुसँग साक्षत्कार हुदै थियो । मेरो धेरै किचकिच पछि डाक्टर बजीरले स्कूलका शिक्षिकाहरुका लागि पोलियोसम्बन्धी तालिमको आयोजना गरेका थिए । स्वास्थ्य सेवा विभागका प्रशिक्षक रमातुल्लाह खान सहजीकरण गर्दै थिए । मेरो काम तालिमको सुरुमा केही … Continue reading

Posted in संस्मरण | Tagged | Leave a comment

कविता : तिमी छाल, म किनार

~नीता के.सी.”भट्टराई”~ सायद समुन्द्र हो जीवन अनि म किनार – ! सायद समुन्द्र हो जीवन अनि तिमी छाल – ! सायद समुन्द्र हो प्रेम अनि म प्रेमीका सायद छाल हो प्रेम अनि तिमी साधीका

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

नियात्रा : आँखाभरिको नाम्चेबजार

~प्रतीक ढकाल~ खोलापारकिो ओरालो बाटोबाट झरेर साथीहरू आइपुगे हामी बसेको रिसोर्टमा । पन्थीजी निकै चंगा देखिएका छन् र रामबहादुर दाइको फूर्तिफार्ती पनि हेर्न लायक नै छ । हामीलाई ब्रेकफास्ट खुवाउने यो रसिोर्टले उहाँहरूलाई पनि सम्मानस्वरूप चिया अर्पण गर्‍यो र ७ः४५ … Continue reading

Posted in नियात्रा | Tagged | Leave a comment

कविता : राक्षस

~बिनोद खड्का~ धर्मशास्त्रको एउटा पात्र अन्याय र अत्याचारको जीउँदो जाग्दो एउटा प्रतिबिम्ब अतितका कथाहरुमा देउताहरुलाई लखेट्ने गर्छ कुटीहरुभित्र पसी लुटने गर्छ

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : एउटा असभ्य जिजिविषा

~मोहन बन्जाडे~ तिनका पूर्खाले हाम्रा पूर्खालाई असभ्य भनेको वर्ण, जात र थर पिच्छे कहिले थोक र कहिले खुद्रा रुपमा अपमान गरेको पनि पढियो (ब्रेकिन्ग नेपाल) कहिले चोला फेराएर

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

युद्ध संस्मरण : पहिलोपटक एम्वुस थाप्दैगर्दा

~सरल सहयात्री पौडेल~ नाम मात्रपो नागीको लेक रहेछ, मलाइ लाग्छ यो त सम्पूर्ण सुन्दरताले भरिएको प्रकृतिको उपाहार हो । मेरो गाउँवाट सिधा उकालो हिंड्दा पाँच घण्टा जति लाग्ने यस लेकको नाम मैले सुनेको मात्र थिएँ, पहिलोपटक आइपुग्दै छु । मलाइ … Continue reading

Posted in संस्मरण | Tagged | Leave a comment

कविता : के तिमी आज यो संसारमा हुन्थेउ ?

~हरिकृष्ण भण्डारी~ घरमा नुन नभएको बेला भुटुन सिद्दिएको बेला आमा चिच्याइरहेछिन बुबा कराइरहेछन, गुहार मागिरहेछन तर तिमी कपालमा भुटुन , गालामा पाउडर र ओठ रसिलो पार्नमै तल्लिन छौ

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

गीत : पानीपानी भयो मेरै मन पनि

~दिनेश अधिकारी~ कहाँबाट आयो, आयो रुझाएर गयो बेइमानी के–के गर्‍यो, के–के गर्‍यो पानीपानी भयो मेरै मन पनि हावाले दिन सकेन खुसी हेरेर गयो जून घामले भन्थ्यो बिर्साइदिन्छु सकेन लाउन गुन

Posted in नेपाली गीत | Tagged | Leave a comment

कविता : सपना र खण्डहर

~उषा शेरचन~ निधारमा कहिल्यै निको नहुने घाउका टिका थापेर छातीमा कहिल्यै नमेटिने सरापका कोसेली लिएर युगौँदेखि अश्वत्थामाझैँ भट्किरहन अभिशप्त छौँ समर्पित प्रेमका

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

गजल : यी नयन छन् भरिएका।

~सन्दिप संग्रौला “दिलदुखी”~ दुखेर बिछोडका घाउ यी नयन छन् भरिएका। तिमी भन्छ्यौ मुस्कुराउ यी नयन छन् भरिएका ।। मुटुमा चोट पुग्दा अाँखामा असर देखिन्छ, छछल्किन्छन् बनी तलाउ यी नयन छन् भरिएका।

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

कविता : आउ नयाँ बर्षमा शुभकामना बाँडौं

~दिपक अभिमन्यू~ यो बर्ष धेरै कुरा भए कहिले तिमी फन्कियौ कहिले म कहिले तिमीले मलाई छिर्की लायौ कहिले मैले लाएँ लुछाचुँडी नि धेरै भयो लुछाचुँडीमा आनन्द लिए दुनियाँले खुब न तिमी सरकारमा थियौ न म हुन त तिमीले जीवनको राजा … Continue reading

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : कवि सिद्धिचरणको ‘मेरो प्रतिबिम्ब’ प्रति

~बालकृष्ण सम~ क्यै जिते झैं, क्यै संझे झैं, को त्यो पथमा गाइरहेको ? मानिस जस्तै सुरु सुरु हिंड्दै सबलताले तीय निखन्दै को त्यो पथमा गाइरहेको ? दुइटा खम्बा बलियो भित्ता, भित्ता मास्तिर एउटा छाना राखी, यो हो आलय भन्दै

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment