Tag Archives: nepali sahitya

पुस्तक समीक्षा : मिश्रित भावका कविता ‘सम्मोहन’

~अशोक थापा~ …बादलको पानी जस्तो मेरो राम कहानी थोपा थोपा ढल्किरहेछ व्यर्थ जिन्दगी….त्यही बादलको पानी पृ.३४ ‘सृष्‍टिको सबै भन्दा सुन्दर सिर्जना मानव हो र मावनको सबै भन्दा सुन्दर सिर्जना कविता’ यो भनाइ सार्थक

Posted in पुस्तक समीक्षा | Tagged , | Leave a comment

कथा : देहरादून एक्सप्रेस

~सुबिन भट्टराई~ दिल्ली युनिभर्सिटीबाट ब्याचलर्स फाइनल इयरकोको एक्जाम दिइसकेपछि आफ्नै देश फर्कनु थियो । घरबाट खबर आएको थियो–फर्कने बेलामा देहरादूनमा बसेर पढिरहेको भाइलाई पनि भेटेर आउनू । बस पक्रेर सबभन्दा पहिला देहरादून हानिएँ । भाइ ठीकठाकै रै’छ । उसको तीन … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

नेपाली प्यारोडी गीत : त्वमेव डलर च रुपैयाँ त्वमेव

~शान्तिराम ढकाल~ लय : त्वमेव माता च पिता त्वमेव त्वमेव डलर च रुपैयाँ त्वमेव त्वमेव सर्वम त्वम देव देव त्वमेव प्रेम च रस त्वमेव त्वमेव बुद्धि च त्वम देव देव त्वमेव साडी च गहना त्वमेव

Posted in नेपाली प्यारोडी गीत | Tagged , , | Leave a comment

लोक कथा : नाग नागिनीको कथा

~सङ्कलन : निशा खनाल अर्याल~ एउटा नगरमा किसानका परिवार कृषि काम गरेर पेट पाली जीविका निरबहा गरिरहेका थिए । ती दम्पत्तीका तीन छोरा र एक छोरी थिए । सधै आफ्नो खेतबारी जोतेर अन्न आर्जन गर्ने र त्यसैबाट जीविका चलाउदै आएका … Continue reading

Posted in लोककथा / दन्त्यकथा | Tagged , | Leave a comment

संस्मरण : प्रकाश कोविद खोज्दा आईबी राईसँग जम्काभेट

~अश्विनी कोइराला~ ०४८ सालको कुनै महिना, गर्मी सुरु भैसकेको तर बर्खा सुरु नभएकाले जेठ–असार हो कि भन्ने अञ्दाज गर्न सक्छु । प्रजातन्त्रपछिको पहिलो निर्वाचनका कारण हाम्रो गाउँ दुई भागमा विभक्त भएको थियो । एकथरि मानिस ‘कम्निस्ट’ भएका थिए, जो कांग्रेसका … Continue reading

Posted in संस्मरण | Tagged | Leave a comment

कविता : विचरा ! कीर्तिपुर

~रजिन पनेरु~ च्यातिएका पर्दाभित्र जिजीविषा बोकेर उभिरहेको कीर्तिपुर ………… व्यारेकिकरणको छिटाहरुमा फगत श्वास बनेर चिच्याइ रहेछ र लमतन्य फाटिएका सडकहरु नाघिरहेका माक्र्स र बुद्धका

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कथा : त्यो एक दिन

~सनत रेग्मी~ रङ्कमञ्चमा नर्तकीहरूका गोडाहरू चलमलाइरहेका छन् । सङ्कीतको रिदम र गीतको लयका गतिमा थिरकिरहेका गोडाहरूको चाल र नर्तकीको मुद्रा हाउभाउबाट प्रभावित भएर दर्शकहरू विभोर भएर हेरिरहेका छन् । छम…छमछम…छमम…चाँपको स्वर, सङ्कीतको तालमा मिसिन पुगेको छ । दर्शक भावविभोर भएर … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

कविता : धौलागिरी र लालीगुराँस

~जीवराज बुढाथोकी~ धौलागिरीको फराकिलो आगनमा, ढकमक्क लालीगुराँस अयो पाहुना, बसन्तको सुरम्य यो मध्यमाझमा, आहा साँच्चै कति आनन्द हृदयमा !! सेतो फेटा गुथे झैं यो धौलागिरी, रातै फूलेको गुराँसले आँखै तिरिमिरी,

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

लघुकथा : काष्ठ-मण्डप

~कात्यायन~ काठै-काठले निर्माण भएको विशाल काष्ठ-मण्डप आफूलाई दुर्गन्धित भएको महसुस गर्छ र बागमतीमा गएर स्नान गर्छ | उसले बिर्सिएको थिएन कि कुनै बेला जनताबाट तिरस्कृत र दूषितहरू आफूलाई स्वच्छ-छवि र योग्य प्रमाणित गर्न दौरा-सुरुवालमा सु-सज्जित भएर नारायणहिटीमा स्नान गर्न लम्पसार … Continue reading

Posted in लघुकथा | Tagged | Leave a comment

कविता : रेलगाडी

~बिमल गुरुङ~ घरबार छोडेर गाउँमा बसेर जनताको लागि काम गर्ने नदीहरुलाई मेरो अशेष प्यार ! खुकुरीको धारमा उभिएर बलिदान हुन तयार

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : दिन

~टंक सम्वाहाम्फे~ टेक्छु पट्यार कोलाहल र गन्छु औंला भाची समय उन्मुक्त दिनहरु कल्पन्छु मात्रै फक्रोस उज्यालो तर पाहुना साझ टुप्लुकिए पछि परदेसीन्छ दिन क्रमश… जीन्दगीको कुर्इनेटो नाप्दै आरोह अवरोहमा छलाङ्ग मार्दै उमेर

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : धर्तीमा समाधिस्थ एउटा फुल

~प्रकाश सुनुवार ‘निराकार’~ एउटा त्यस्तो प्रतिक्षा जुन अत्यन्तै लामो पनि अनि छोटो पनि । छातीभित्र तिम्रो आगमनको कैयौं तरङहरु सल्वलाए अनगिन्ती फुलहरु फुलिदिए एउटा अदभुत तृष्णालाई हामी नजिकवाट स्पर्ष गरिरहेका थियौं ।

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

गजल : बाँच्न जानेदेखि…

~गोपीकृष्ण ढुंगाना ‘पथिक’~ बाँच्न जानेदेखि खेल रै’छ जीवन, नत्र चिसो छिँडी जेल रै’छ जीवन । नाँच्नै नजाने नि ईश्वर दाइना भए, मज्जाले पाकेको बेल रै’छ जीवन ।

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

लघुकथा : हिङ ब्यापारीको टालो

~यकिना अगाध~ नेपाल भन्ने देशमा हिङको ठूलो माग थियो । दुःखको कुरो, जहा जहा हिङको माग हुन्थ्यो त्यहा त्यहा हिङको उत्पादन हुदैनथ्यो । एकजना रायमाझी नाम गरेको चलाख ब्यापारीले नक्कली हिङ बनाएर बजार परीक्षण गर्ने निधो गर्यो । उसले नक्कली … Continue reading

Posted in लघुकथा | Tagged | Leave a comment

विचार मन्थन : श्रीमद्भगवद्गीतामा मनोचिकित्सा (अर्जुनरोगको श्रीकृष्णोपचार )

~अजय रिसाल~ पाँचौं वेद मानिने महाभारतको भीष्म पर्वको २५ देखि ४२ औं अध्यायसम्म जम्मा १८ अध्यायमा फैलिएको श्रीमद्भगवद्गीता हिन्दू धर्मको एक पवित्र ग्रन्थ मात्र नभई सामाजिक, सांस्कृतिक, दार्शनिक एवं व्यवहारिक महत्व बोकेको एक आदर्श कृति हो ।महर्षि वेदव्यासद्वारा रचित १८ … Continue reading

Posted in विचार मन्थन|चिन्तन | Tagged , | Leave a comment

बाल एकाङ्की : अपाङ्ग मैत्री स्कूल

~एकु घिमिरे~ ( एउटा कक्षामा केही विद्यार्थीहरु बसिरहेका देखिन्छन् । उनीहरु एक आपसमा गफ गरिरहेका हुन्छन् । ) मीरा : आज एन्जिला आउँदिन कि क्या हो ? समीक्षा: को एन्जिला हौ ? हाम्रो कक्षामा एन्जिला भन्ने को छ र ? … Continue reading

Posted in बाल एकाङ्की | Tagged | Leave a comment

शोधपत्र : विष्णु भण्डारीको जीवनी, व्यक्तित्व र कृतित्वको अध्ययन

~ध्रुवराज ढकाल~ विष्णु भण्डारीको जीवनी, व्यक्तित्व र कृतित्वको अध्ययन त्रिभुवन विश्वविद्यालय मानविकी तथा समाजशास्त्र सङ्काय अन्तर्गत स्नातकोत्तर–तह नेपाली द्वितीय वर्षको दशौँ–पत्रको प्रयोजनका लागि प्रस्तुत शोधपत्र

Posted in शोधपत्र | Tagged , | Leave a comment

कथा : रजस्वला

~रमेश दियाली~ अंकल छोडी दिनुहोस। के गर्नु भाको? मलाई दुख्यो। दुख्यो मलाई …! आईया… ! आईया…! पोल्यो। आथा….था..था…..! मेरो आवाज घाटीमै रोकिएका थिए । भित्र भित्रै दबिएर चिच्याउदै थिए। बन्द खोरको कुनामा निस्सासिदै गर्दा मेरो मुखमा खस्रा ठूला हातले थिचियो। … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

समीक्षा : हास्यव्यङ्ग्यात्मक लोककविताका रूपमा उल्टी सवाई

~डा. जीवेन्द्रदेव गिरी~ परिचय र सङ्कलन नेपाली लोकसाहित्यको फाँटमा अनेक बान्कीहरू उपलब्ध छन् । यसको आदिरूप अभिलेख परम्परासँगै वा अझ अघिदेखि नै प्रचलित भएको मानिन्छ । (सुवेदी, २०६०ः१९) । यही परम्परामा ‘उल्टी सवाई’ पनि गाँसिन आइपुगेको छ । उल्टी सवाई … Continue reading

Posted in समीक्षा | Tagged | Leave a comment

सूर्यबहादुर मुखियाका तीन मुक्तकहरु

~सूर्यबहादुर मुखिया~ (१) क्रान्ति हेर कति प्यारो उत्तिकै झन अति गाह्रो हाय, भन्न त कति सजिलो तर बन्न साह्रै अप्ठ्यारो (२) क्रान्ति गर्ने रहर छ

Posted in मुक्तक | Tagged | Leave a comment

एकाङ्की : मामा – भान्जा

~गिरीप्रसाद बुढा~ (मामा राजमो कार्यकर्ता हुन भने भान्जा सानो व्यापारी) भान्जा : नमस्कार माया कता हो हतारिंदै ? मामा : नमस्कार भान्जा नमस्कार ! कता हुनु नि यसो पार्टी प्रचारको काममा हिंडेको । के छ तपाईको हाल खबर ? व्यापारपात … Continue reading

Posted in एकाङ्की | Tagged | Leave a comment

छन्द कविता : आँधी हुरीमा कावा खाँदै

~रामप्रकाश पुरी~ छन्द : समानिका, वातोर्मी १ राजनीति देशमा चल्छ रीतहीनको । शक्ति मादमत्त भो पोल्छ गोठ दीनको ।। २ राजनीति देशमा काल हुन्छ दीनको ।

Posted in छन्द कविता | Tagged | Leave a comment

गीति कविता : गरिबको दिन

~मनु वि.क.~ फेरि आयो तीज आमा नेपालीको आँगन दिदीबहिनी छैनन् घरमा रुन्छ यो मन दाजुभाई दिदीबहिनी विदेशमा गएका धेरै वर्ष बितिसक्यो छैनन् आएका

Posted in गीति कविता | Tagged | Leave a comment

पुस्तक अंश : भूतप्रेत, भगवान र विश्वास

~झमक घिमिरे~ उमेरले अलिकति माथिल्लो खुड्किलो उक्लिए पनि ममा अझै बाल अबोधपन सकिएको थिएन । चेतनाका अंकुरहरू अलिअलि टुसाउन थाले पनि ती पूर्ण वयस्क हुुन अझै धेरै समय लाग्थ्यो । त्यतिबेला हाम्रो घर वरिपरि नजिक पानीको स्रोत थिएन, निकै पर … Continue reading

Posted in पुस्तक अंश | Tagged | Leave a comment

कविता : देशको चिन्ता

~गिरबहादुर महतारा~ सिङ्गो देश बनाउँदै अघि बढे ती धीर पुर्खाहरू पानी मात्र पनि पिएर लडेथे ती बीर पुर्खाहरू छातीमा ममता किन हो देशको आज हराउँदै गयो

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : सहयोद्धा

~सञ्जाल शर्मा~ भो नानु चाहिंदैन तिम्रो मायाँँ तिम्रो मायाँ अटाउने मन छैन मन राख्नलाई धन छैन तिमी सुहाउँदो तन छैन मसँग विदेशीपन छैन बाटाहरू फेरिन सक्छन्

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

संस्मरण : मनु ब्राजाकीको दारुको सुर्को र चुरोटको सर्को

~जगदीश घिमिरे~ मनु ब्राजाकी उदीयमान लेखक थिए । कुरा मिल्ने उनै एकजना भए । उनी दारुको सुर्को र चुरोटको सर्कोसंग राजनीति, द्वन्दात्मक भौतिकवाद र साहित्यको चर्चा गरेर थाक्दैनथे । हामी छिटै घनिष्ठ भयौं । जनकपुरका दिनहरुमा मनु ब्राजाकीसंग मेरो घनिष्ठ … Continue reading

Posted in संस्मरण | Tagged | Leave a comment

गजल : जब थाहा पाइएला

~मनु ब्राजाकी~ हराएछु भन्नेकुरा जब थाहा पाइएला आफूलाई खोज्न अब ऐना यौटा चाहिएला । घरमा बसी कर्म गर्दा-गर्दा दिक्क भइएछ मन्दिरमा बसेपछि धर्म गर्न भ्याइएला।

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

कथा : त्यो चमकिलो पर्दा

~राजेन्द्र ज्ञवाली~ सामुन्य एक जना अधवैशै महिला केही सिङ्गा अण्डालाई वेसार सहितको मसालामा मुछेर स्टोभमा तारी रहेकी थिइन् । उनको सामुन्य त्यो गल्लीको अर्को तर्फ एक जना अर्का अधवैैंशे व्यक्ति पकौडा तयार पारी रहेका थिए । ति महिला सामुन्य रहेको … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

कविता : क्रान्तिकारीहरू

~लक्ष्मण बेल्बासे~ मरे भनी श्राद्ध गरिएकाहरू स्वर्गवासी ठानी पिण्डदान गरिएकाहरू तिनी कहिल्यै नमर्दा रहेछन् चिहानघारीबाटै जुरुक्क जुरुक्क उठ्दा रहेछन् सहादत प्राप्त गर्नेहरू सङ्गीनले सिरमै रोपे पनि

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

लेख : जोसमनी सन्त परम्परा र खस आर्य संस्कृति

~शशिधर भण्डारी~ वैदिक आर्यहरूको सांस्कृतिक धाराले लामो र युगिन सन्त परम्पराको इतिहास बोकेको छैन । वैदिक कर्मकाण्डका विरुद्धमा बुद्ध, महावीर, गुरूनानकहरू पैदा भए । वैदिक सभ्यताको जगमा उभिएको हिन्दू धर्म दर्शनभित्र पनि कैयौँ सुधारक र पन्थहरू पैदा भए तर भारतमा … Continue reading

Posted in लेख | Tagged | Leave a comment

कविता : सहिद, सपना र म

~गोविन्दप्रसाद आचार्य~ सहिद तिमीलाई फूलको गुच्छा दिएँ तर तिम्रो यात्रामा साथ दिन सकिनँ सहिद तिमीलाई रगत धर्तीमा पोख्न लगाएँ तर म एक थोपा पोख्न सकिनँ तिमी मरेर बाँचेछौँ म खाएर मरेछु तिमी फाँसीमा झुण्डिएछौ म मस्तीमा झुम्मिएछु तिम्रा सपनाहरू मेरो … Continue reading

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment