Tag Archives: nepali sahitya

गीत : उकाली चढ्दा पसिना पुछ्‌ने

~अम्बर गुरुङ~ उकाली चढ्दा पसिना पुछ्‌ने तिमी नभए अरु को होला मर्मलाई बुझ्ने तिमी एक मेरो तिमी नभए अरु को होला अरुले मलाई धुत्कारी दिदाँ

Posted in नेपाली गीत | Tagged | Leave a comment

मनोवाद : धरहरा मनोवाद

~रुकु अधिकारी~ कहिलेकाहीँ सोच्ने गर्छु कुनै कुरामा मन नभएकै ठीक हुने रहेछ।मन भएर सजिब हुनुको अर्थ खुसीमा रमाउनु मात्र नभई दुखःमा बाधिन सिक्नु पनि रहेछ ।कुनै समय थियो जब मलाई बारम्बार सजिब हुने रहरले जगाउथ्यो तर यसै शहरका केहि मानिसहरुलाई … Continue reading

Posted in मनोवाद / स्वगत | Tagged , | Leave a comment

एकाङ्की : विकल्प

~आत्माराम ओझा~ (कथा वाचक व्यासको घरडेराको सभाकक्षमा व्यासद्वारा कथा वाचन भइ रहेको, स्रोताहरू ध्यानमग्न कथा श्रवण गरिरहेका हुन्छन् ।) व्यास – (कथाको अर्थ सम्झाउँदै) – स्रोतागण ! भगवान वेदव्यासको कथन छ सबैभन्दा ठुलो धर्म परोपकार हो र सबैभन्दा ठुलो पाप … Continue reading

Posted in एकाङ्की | Tagged | Leave a comment

लेख : दुमी भाषाको त्रैभाषिक शब्दकोश

~डा. माधवप्रसाद पोखरेल~ नेपालमा झन्डै सय ओटा मातृभाषा होलान् भन्ने मैले अड्कल गरेको छु। नेपालका भाषाहरूको वास्तविक सङ्ख्या चाहिँ नेपाल सरकार, राष्ट्रिय योजना आयोगको प्रायोजनमा त्रिभुवन विश्‍वविद्यालय भाषाविज्ञान विभागले गरिरहेको नेपालका भाषाहरूको समाजभाषावैज्ञानिक सर्वेक्षणको परिणाम हातलागी भएपछि नै थाहा होला। … Continue reading

Posted in लेख | Tagged | Leave a comment

चलचित्र गीत : म प्यार बेचिदिन्छु

~किरण खरेल~ म प्यार बेचिदिन्छु, बहार बेचिदिन्छु को किन्छ, मेरो दिलको झङ्कार बेचिदिन्छु छातीभरि छ मेरो, मैलाई पोल्ने राप मन्दिरमा छमछमाई म पोखिदिन्छु पाप म साँझ बेचिदिन्छु, बिहान बेचिदिन्छु

Posted in नेपाली गीत | Tagged | Leave a comment

गीत : नजर उघारी हेरिदेऊ

~गोपालप्रसाद रिमाल~ बखत भयो यही हो बेला नजर उघारी हेरिदेऊ त्यो दिलबाट तमस हटाई उज्यालो हावा फैलाइदेऊ जो देख्छौ हालत भित्री तहको

Posted in नेपाली गीत | Tagged | Leave a comment

गजल : मन पर्दैन र

~शून्य प्रकाश~ रुझ्न पाए बर्खेझरी कस्लाई मन पर्दैन र सुन्न पाए वनकी चरी कस्लाई मन पर्दैन र सल्लाका ती सुसेली र छहराका छङ्छङ्संगै छुनुमुनु नाच्ने परी कस्लाई मन पर्दैन र

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

सूत्रकथा : भोजन आशा

~प्रदीप गुरुङ~ एक दिन मीठो भोजनको आशामा ऊ आफूभन्दा सम्पन्न आफन्तकहाँ अतिथि बन्न गयो।

Posted in सूत्रकथा | Tagged | Leave a comment

निबन्ध : पर्यावरण संरक्षण र हामी

~सुवास दीपक~ सामान्य तौरमा पर्यावरणको अर्थ हामी रूख-पात, वन-जङ्गल, हावा-पानी, ओजोज होल, भूमण्डलीय तापक्रममा वृद्धि, आणविक अस्त्र-शस्त्र, ठूला-ठूला बाँधहरूको निर्माण आदिको परिभाषाभित्र निकाल्ने गर्छौं। यो अन्धाहरूले हाती छामेजस्तो हो। तर मेरो आफ्नो पर्यावरण, मेरो वरिपरिका समस्त सजीव र निर्जीव प्राणी … Continue reading

Posted in निबन्ध | Tagged | Leave a comment

समीक्षा : सदाबहार लोक बाजा धिमय्

~सुभाषराम~ मानव सभ्यताको इतिहासदेखि जोडिंदै प्रत्येक ठूला साना चाडपर्व, उत्सव, जात्रा, मेला, भोज तथा अन्य कर्मकाण्डसम्मका संस्कृतिमा नेवारहरुको ह्दयको ढुकढुकी बनेको छ, धिमय् । धिमय्लाई वस्तुगत परिभाषामा मात्र भन्दा ऐतिहासिक र सांस्कृतिक महत्वको परिभाषामा कैद गर्नुपर्ने दखिन्छ । धिमय् वस्तुतः … Continue reading

Posted in समीक्षा, संस्कार - संस्कृति परिचय | Tagged | Leave a comment

कथा : एउटा जिगोलोको बयान

~कृष्ण कुसुम~ ­”आज बिहान काठमान्डूको न्यूनतम तापक्रम ०.७ डिग्री सेन्टीग्रेटसम्म पुगेको छ । मौसमविद्का अनुसार अझै चिसो बढ्न सक्नेछ,” छेवैको रेडियोमा समाचार आइरहेको छ । रेडियो एकनास बजिरहन्छ । म बाहिरको चिसो मौसम सम्झिँदै ओछ्यानमा पल्टिरहन्छु । उठ्नलाई कुनै उत्साह … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

कविता : विद्यार्थीहरू कविता लेख्छन्

~एकादेशको गगनराज~ विद्यार्थीहरू मख्ख पर्छन्, दङ्ग पर्छन् खुशी हुन्छन् किनकि, उनीहरू कनिकुथी कविता लेख्छन् विद्यार्थीहरू कविता लेख्नलाई टाउको कन्याउँछन्

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : के तिमी मसँग बिहे गर्छौ?

~अस्मिता अधिकारी~ बिहानै म उठ्नु पहिल्यै पुजा-पाठ गरेर तिमी रुममा चिया लिएर आउनु अफिस जान ढिलो हुन्छ छिटो उठ्नुस् भन्दै तिम्रा चिसा हातले मेरा गाला सुमसुमाउनु निदाएकै नाटक गरेर

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

पुस्तक समीक्षा : तादीकिनारको अन्तर्कथा

~राजकुमार बराल ~ रसियन समालोचक मिखायल एम. बाख्तिनले भनेका छन्— “साहित्यिक रङ्गमन्च” मा उपन्यास हिरो हो । अन्य साहित्यिक कृतिहरू बेता बसिसकेका छन् तर उपन्यास भने निरन्तर बिकासको क्रममा छ र यसै कारणले अन्य बिधाहरू धमाधम “औपन्यासिकरण” तर्फ उन्मुख छन् … Continue reading

Posted in पुस्तक समीक्षा | Tagged , | Leave a comment

गीति कविता : जहाँ बग्छ टिस्टा रंगीत

~सानु लामा~ जहाँ बग्छ टिस्टा रंगीत। जहाँ कञ्चनजंघा असीम- यही हो हाम्रो धानको देश तपोवन हो प्यारो सिक्किम। फुल्छन् यहाँ आँगनैमा,

Posted in गीति कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : तिम्रा हिजहरूका वर्तमान

~भूपेन्द्र अधिकारी~ तिम्रा सुनौला हिजहरू तिम्रा मात्रै भएर बाँचेका वर्तमानहरू आज हुन सकेनन् तिमी आफैले आफ्नै पैतालाले कुल्चिएर तिम्रो वर्तमानको निर्मम हत्या गऱ्यौ तिम्रा सबै आजहरू

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

संस्मरण : कविशिरोमणि : लेखनाथ पौड्यालका केही सम्झना

~रोचक घिमिरे~ वर्णमाला खारेर कनीकुथी नेपाली अक्षर पढ्न सक्ने भएपछि आमाले पढ्ने गरेको \’गोरखा शिक्षा तेस्रो पुस्तक\’ मैले पनि पढ्न थालेँ । त्यहाँ छापिएको \’पिँजराको सुगा\’ कविता मेरी आमा लय हालेर पढ्दै मलाई सुनाउने गर्थिन् । त्यसको एउटा पङ्क्ति \’भन्दछ … Continue reading

Posted in संस्मरण | Tagged | Leave a comment

कविता : लोरिमालाई चिठ्ठी

~सबिना सिन्धु~ प्रेमी शहरको न्यानो आलिङ्गनमा नि थ्रुक्क भिजाएर आफुलाई यौवनका मुस्कुराहट साटिरहेकी छ्यौ । खेती गरिरहेकी छ्यौ आफ्ना कथाहरुको । मेरी लोरिमा !

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : गाउँघरको अँध्यारो

~मञ्जुल~ मानिसहरूभन्दा पचास खण्ड कहालिएर रुन्छ घरको अँध्यारो घरको सुनसान घरको चकमन्नता यस्तो एउटा गाउँ जहाँ बूढी आमा त हुनुहुन्छ तर छैनन् उहाँका युवा सन्तानहरू

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

अस्वीकृत उपन्यास : महाभिनिष्क्रमणका अस्वीकृत पाइला

महाभिनिष्क्रमणका अस्वीकृत पाइला (अस्वीकृत उपन्यास) लेखक – डा. कविताराम श्रेष्ठ @ साहित्य सङ्ग्रह डट कम

Posted in नेपाली उपन्यास | Tagged | Leave a comment

कथा : अर्कैको लोग्ने

~सपना अधिकारी~ हामीबीच विशेष खालको मित्रता थियो। उ मसँग घण्टौ कुराकानी गरेर बिताउन सक्थ्यो। हाम्रो काम फुर्सदको समय भेटेर चिया पिउँदै कुरा गरेर बित्थ्यो। हामी कहिले गोदावरीमा जान्थ्यौं। फुल र भमराको पिरतीको इतिहास रच्थ्यौं। कहिले पशुपतिनाथको मृगस्थली बनमा गएर जीवन … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

कथा : आन्टी, तपाई उज्यालो लिएर आउनुभएको हो ?

~बिपिन शर्मा~ ” नानु के भयो तिमीलाई, निद्रा लागेन ? ” सर्वज्ञले छोरीलाई सोध्यो । सुतिरहेकी उपलब्धिले मुन्टो हल्लाएर केही नभएको संकेत गरी। बाबु पनि छेवैमा पल्टिएर पत्रिका हेर्नलाग्यो । रात निकै बितेको हुनुपर्छ तर कति बज्यो उपलब्धिलाई थाहाभएन, कारण- … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

कथा : पश्चाताप

~रुकु कार्की~ म पन्ध्र वर्षी किशोरी थिएँ । भर्खर एस.एल.सी. जाँच सिद्धिएर बसेकी, घरमा केटाको कुरा चलिहाल्यो । मलाई राम्री र पढेकी देखेर पहिलो नजरमै अभय खुसी भएछन् । बिहेपछि मेरा पतिको मधुर बोलीवचन र लचिलो भावनाले भने मलाई आत्मीय … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

समीक्षा : स्रष्टा गोठालेको सिर्जनात्मक व्यक्तित्व

~कृष्णचन्द्रसिंह प्रधान~ बाटोमा फालिराखेको प्रजापरिषद्को पर्चा टिपेको भरमा सिंहदरबारको केरकारमा पर्नुपर्ला भन्ने उसबेलाको केटोलाई के थाहा ? त्यसबेला ‘शारदा’ मा उनको रचना छापिन लागेको रहेछ आफ्नो उही नामबाट छापिदा झन् दण्डित पो हुने हो कि भन्ने झमेलाबाट जोगिन झट्टपट्ट नाउँको … Continue reading

Posted in समीक्षा | Tagged | Leave a comment

नेपाली प्यारोडी गीत : ढुङ्गो देउता बनाईन्छ

~रबिन शर्मा चापागाईं~ मान्छेलाई भूत भनी ढुङ्गो देउता बनाईन्छ ढुङ्गो माथि फूल चढाई पापहरु धुवाइन्छ | भन्दैछु म आज सबै खराबी त्यो मित्रताको पैले दियो जलाइन्छ पछि आगो लगाईन्छ |

Posted in नेपाली प्यारोडी गीत | Tagged , , | Leave a comment

छन्द कविता : अब फस्नु हुन्न

~तिर्थराज अधिकारी~ छन्द : उपजाति पुराण सैँयौँ जति नै लगाऊँ प्रदीप लाखौँ जति नै जलाऊँ यी हात जोरौँ जति प्रार्थनामा बन्ला सुधो वानर यै थलामा ?१।

Posted in छन्द कविता | Tagged | Leave a comment

समालोचना : डायस्पोरा र नेपाली डायस्पोराको परिवेश

~डा. खगेन्द्रप्रसाद लुइटेल~ वर्तमान दशकमा नेपाली साहित्यका क्षेत्रमा अनेक ढङ्गबाट प्रशस्तै चर्चामा आएका शब्दमध्ये डायस्पोरा पनि एक हो । डायस्पोरा शब्दलाई चर्चामा ल्याइए पनि यसको सैद्धान्तिक स्वरूपबारे चाहिँ धेरै चर्चा गरिएको छैन । नेपालबाट अलि टाढा गएर केही समय बसेजति … Continue reading

Posted in समालोचना | Tagged | Leave a comment

लघुकथा : सरकारी चिठी

~हरिप्रसाद भण्डारी~ ”अड्डाबाट सरकारी चिठी आएको छ, हिँड्नोस् रे छिटै । तपाईंबाहेक अरू कसैलाई बुझाउन मिल्दैन भनेका छन् हुलाकीले ।” मेलाबाट घरमा अर्नी बनाउन गएकी छोरी तुरून्तै फर्केर आई र भनी । छोरीको कुरा सुनेपछि सन्तबहादुर आत्तिए । उनको मुटुको … Continue reading

Posted in लघुकथा | Tagged | Leave a comment

कविता : उद्घोष महासमरको

~सञ्जाल शर्मा~ गरिबका स्याले झुप्रा चिसो चुलो बल्दैन रे गुन्द्रक र सिस्नो विना कुनै छाक टर्दैन रे निमुखाका गाथा सुन्दा तिम्रो मन पोल्दैन रे । महल र चिल्ला कार

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कथा : समृद्धि पुराण

~डा. शान्ति थापा~ चन्द्रकलाको बिहे रे। भर्खर – भर्खर शहरको हावाले छोएको गाउँ। नक्कल – झक्कलमा शहरी भए पनि व्यवहारमा गाउँलेपन नै छ यहाँ। र नै बिहेबटुलोभन्दा त्यो व्यक्तिगत भई रहँदैन। सघाउ पुऱ्याउन ‘खै’ गर्दै गाउँका बुढापाका, तरुणी – तन्नेरी, … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

छोक : झण्डा

~यकिना अगाध~ आइमाईको चीरहरण गरेर तिम्रो राष्ट्रिय झण्डा उच्चो भएर फरफराउछ भने हे मन्त्री !

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

गजल : हावादारी कसम भेटिन्छन्

~गोविन्ददेव आचार्य~ यहाँ आकाशमै फुल पार्ने हावादारी कसम भेटिन्छन् फलस्वरूप हिटलर बढी तर मण्डेला कम भेटिन्छन् ।। निर्धक्कसित बाँच्नुपर्ने चिन्ता नपाल हे मूर्खहरू हो किनकि मन्दिर र विद्यालयमा अझै बम भेटिन्छन् ।।

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment