Tag Archives: nepali sahitya

कविता : पूजारी बाजे

~दिल थापा~ मगर्नी श्रीमतीको कोसेली रातो भालेलाई साँझ बिहान वेदको मन्त्र जपीरहने कालो च्वाँचेलाई रिठे कामीको आणविक आराममा पाइन बस्ने गरी अजार्पेको खुकुरीले रुखको फेदमुनिको पूजा थानमा वर्षेनी परीक्षण गरिन्छ । शक्तिपिठहरुलाई खुसी पार्न । अद्श्य मानिसको भाकल पूरा गर्न

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

समीक्षा : नाटक ‘निरर्थक त्याग’मा एक नजर

~गङ्गा अभिलाषी~ लेखक पृथ्वी शेरचन भैरहवा निवासी हुनुहुन्छ । अहिले उहाँको उमेर ८२ वर्ष भयो । उहाँ साहित्यको धरोहर भएर पनि रूपन्देहीमा अवस्थित साहित्यिक संस्थामा घुलमिल हुन चाहनुभएन । नयाँ पुस्ताका साहित्यिक मनहरू उहाँको सामीप्यताबाट टाढै रहेका छन् । पुराना … Continue reading

Posted in समीक्षा | Tagged | Leave a comment

कविता : मेरी आमा रुदैछिन् आज पनि

~प्रतिमा अधिकारी~ छ तिनै सन्तानको खोजी, पढोस् गरोस् यहि देशमा पलोस् बढोस् यहि भेषमा भनोस् मेरो देश मेरो शान नेपाली हुन पाउनु मेरो अभिमान

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

समीक्षा : नेपाली नाटकको परम्परा र विकास

~विनयकुमार शर्मा नेपाल~ आरम्भ श्रव्यकाव्यको आरम्भपछिको विधा नाटक हो भन्ने धेरै विद्वान्हरूको मत छ । हुन पनि भाषाको आरम्भभन्दा पहिले नै मानवले बोल्न नजान्दा नै पनि सङ्केतका रूपमा हात, खुट्टा, मुख, आँखाको हाउभाउबाट आफ्नो भावना व्यक्त गरे भनेर मान्नै पर्छ … Continue reading

Posted in समीक्षा | Tagged | Leave a comment

गजल : भन लौ तिमी नढाँटी

~म. बि. बि. शाह~ भन लौ तिमी नढाँटी कसरी बुझाऊँ यो दिल हेरेर खाली तस्बीर कति दिन बुझाऊँ यो दिल ब्यूँझे पनि मै देख्छु, तिमी नै म देख्छु निदमा दिनरात सम्झी खाली कसरी बुझाऊँ यो दिल

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

कविता : जाति गान

~हरि कट्टेल~ आऊ देश विदेशबाट सहजै नेपालमा सज्जन । लाऊ प्रीति हिमालमा मुलुकका हेरेर पाखा वन ।। गाऊ गीत सुशान्तिका शिखरमा झन्डा उर्ठाईकन। नेपाली जन जातिको छ रसिलो संस्कार ठूलो मन ।। १ मुर्चङ्गा मुरली सँगै वनचरी नाच्छन् पखेराभरि । … Continue reading

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

पुस्तक समीक्षा : माधवआनी खण्डकाव्यकाव्यमा बहकिदा

~सदानन्द अभागी~ परिचय– हरि कट्टेल (२०२५)का, बिलौ नै बिलौना (छन्दोबद्ध लघुकाव्य, २०४५),अनावृत आकृति (छन्दोबद्ध कवितासङ्ग्रह, २०६१), मुटु टुक्रिएपछि (मुक्तकसङ्ग्रह, २०६९),काँडा टेकेर फूलका कुरा (गजलसङ्ग्रह, २०७२) र माधवआनी (खण्डकाव्य, २०७३) कृतिहरूमा आँखामा अल्झिएका आँखा (गजलसङ्ग्रह, २०६४) र काँडा टेकेर फूलका कुरा … Continue reading

Posted in पुस्तक समीक्षा | Tagged , | Leave a comment

लोक गीत : पर्नु पर्‍यो पिर

~बुद्धिकृष्ण लामिछाने~ (पर्नु पर्‍यो पिर जेठा मलाई पिर एउटा थाप्लाँ दुइटा नाम्ला ज्यानलाई पर्‍यो पिर )X2 (एउटी भन्छे कन्ती किन्देउ अर्की भन्छे कराइ, कराइ किन्न नसकेर खाटबाट लडाई, मलाई खाटबाट लडाई ।। )X2

Posted in लोक गीत | Tagged | Leave a comment

कविता : मन मरेको दुर्घटनाबारे एउटा रिपोर्ट

~प्रवीण राई जुमेली~ सधैं त सरीर मर्थ्यो मन बाँच्थ्यो यसपाली त मन चाहिँ मरेछ सरीर बाँच्यो नैराश्यको गाडीमा चडेथ्यो ‘रे त्यो विडम्बनाको भीरमा वैरिएछ ‘ए झरी’ भन्थ्यो ‘रे मर्नअघि अलिकति घामको किरण पनि माग्थ्यो ‘रे

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

समीक्षा : मगर जाति र भाषा

~डा. माधवप्रसाद पोखरेल~ मातृभाषाका आधारमा नेपालमा मगर जातिका तिन ओटा समूह छन् । गोर्खाली सेना र बेलाइती सेनामा बहादुरी देखाएर संसारभर धेरै प्रसिद्ध भएका मगरहरू नारायणी, लुम्बिनी, गण्डकी र धौलागिरि (गोरखा, पाल्पा, स्याङ्जा, नवलपरासी, गुल्मी, अर्घाखाँची, तनहुँ, आदि) लाई मूल … Continue reading

Posted in समीक्षा | Tagged | Leave a comment

कविता : सायद चोट नै हो जिन्दगी

~बिपिन शर्मा~ ति दिन अब रहेनन् हामी विच तिमी रहेनौ केवल यादहरु छन् बितेका पलका हरेक पल ताजा हुन्छन् बिर्सन खोज्दा प्रत्येक बिर्सिएका पुराना थोत्रा सम्झना पनि ताजा हुन्छन् जिन्दगी सायद यस्तै होला……… त्यसैले त तिमी रमाएनौ जीवनसँग

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

निबन्ध : घोडाहरू हिन्हिनाइरहेछन्

~जीवनाथ धमला~ सहजै अनुमान गर्न सकिन्छ, मानिस र घोडाबीचको सम्बन्ध मानव–सभ्यताको आरम्भदेखि नै रहँदै आएको हो । सिकारी युगमा मानिसले हातहतियार बनाउन जानिसकेका थिए । भाला, धनुकाँडजस्ता हतियार त्यसबेला आत्मसुरक्षा र सिकारका लागि मनुष्यले बनाउन सिक्यो । त्यस युगको अन्त्यसम्म … Continue reading

Posted in निबन्ध | Tagged | Leave a comment

भलाकुसारी : साहित्य समय र जीवनको ढुकढुकी हो – ज्ञानुवाकर पौडेल

“साहित्य समय र जीवनको ढुकढुकी हो र यसले आफ्नो जीवन आफ्नै शैली, आफ्नै ढंग र आफ्नै शर्तमा बाँच्न सिकाउँछ।” यसरि साहित्यलाई बुझ्ने साहित्यकार हुनुहुन्छ गजल शिरोमणि ज्ञानुवाकर पौडेल। बि.सं. २००५ बैशाख ५गते गौशाला, काठमांडौमा जन्मनुभएका वाकर आफ्नो समकालीन माझ मात्र … Continue reading

Posted in साहित्यिक भलाकुसारी | Tagged , | Leave a comment

कविता : घात

~रमेश शुभेच्छु~ विश्वासी जन टाढियो परगयो एक्लो बनायो अब अर्को को दिनसक्छ त्यो निकटता भेटिन्न होला अब कत्रो अन्तर लाग्छ एकजनको सामीप्यमा-दूरता एक्लो लाग्छ जता जहाँ, किन कतै गाँसिन्न त्यो मित्रता – गाँसु गाँस्न सकिन्न त्यै किसिमको आत्मीय नाता अरू … Continue reading

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

गीत : मेरो आँखालाई राख्ने फुलबारी

~अम्बर गुरुङ~ मेरो आँखालाई राख्ने फुलबारी छैन तिम्रो मुहारमा राखुँ कि मेरो बतासलाई बाँध्ने सुगन्ध छैन तिम्रो निश्वासमा बाँधु कि पहाड भन कि मधेस भन घुमेकै म पनि

Posted in नेपाली गीत | Tagged | Leave a comment

कविता : म तिम्रै सन्तान हुँ !

~केपी अनमोल~ बुवा म तिम्रै सन्तान हुँ, अंश देऊ भनेर कुट्न आउनेलाई आफ्नो ठान्नु हुन्छ । हेर्नु हुन्छ की भनेर, शान्त भएर कुनामा बसेको छु सदियौंदेखि । मेरो अवस्था पनि बुझिदिनु न, आमालाई त थाहा छ तर, बुवा ! तिमी … Continue reading

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

गजल : शहर नियालेर बसेको छु

~‘अभिलाषी’ शारदा राई~ मध्य राती झिलमिल शहर नियालेर बसेको छु साथमा छ एक टुकी त्यसैलाई बालेर बसेको छु !! मनको पीडा वेदनालाई दवाएर आफै भित्र सबै मौनतामा एकोहोरिएर हाँसो फालेर बसेको छु !!

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

गजल : आऊ नयाँ बर्ष

~भगवती बस्नेत~ हाँसो खुसिको बहार लिई आऊ नयाँ बर्ष मेलमिलाप प्रेम प्यार लिई आऊ नयाँ बर्ष हिमाल पहाड तराई कोहि छैनौ पराई हामी आनन्दको सुन्दर संसार लिई आऊ नयाँ बर्ष

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

कथा : सन्तेको रातो कुकुर

~देबेन्द्र बस्याल~ खै कताबाट हो उसले सुशेली हाल्न, गीत गाउन, नाच्न पनि जानेको छ । उ बढो रमाइलो र हसिलो पनि छ । हिड्दाहिड्दै नाचिदिन्छ, कुरा गर्दागर्दै गाइदिन्छ । यो उमेरै उसको यस्तै हो । धेरै धेरै कुराहरु सिक्ने, जान्ने … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

गजल : जब रहर आयो

~आवाज शर्मा~ ढुक्क भै जिउने जब रहर आयो ढल्किँदो जिन्दगी नजर आयो आँशु झैं पिइदिएँ नदी सारा फेरि भक्कानु भै बगर आयो

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

कविता : परमेश्वर

~निशब्द प्रमोद~ हे परमेश्वर! तानाशाह हौ तिमी सत्ताको मोहमा सदैव लिन कति ढाक्छौ काला कर्तुत सबै देखी सकें अलिकति त मान घिन। आऊ तिमी मेरो देशमा

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

गजल : झर्न दिन्नौ भने

~स्पन्दन बिनोद~ आँखाभित्र राखेपछि झर्न दिन्नौ भने मुटु झिकी दिन्छु मलाई मर्न दिन्नौ भने सधैँ लालीगुँरासभै फुल्छु त्यो ओठमा त्यो जवानी पराईको पर्न दिन्नौ भने

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

कथा : शम्भू दाइको विदाई

~पूर्ण ओली~ ‘को हो यो किचकिच गर्ने ? अरु काम छैन यसको ?’ भर्खरै हाम्रो कार्यअवस्थाको निरीक्षण गर्न आएका थिए निर्देशक कृष्ण बजगाईं । केही निर्देशनहरु दिएर उनी कोठाको द्वारबाट एकपाइला मात्र बाहिर निकालेका थिए । त्यहीबेला शम्भु दाइले निर्देशकको … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

कथा : सम्झिन्छ ऊ ती दिन

~नविन काफ्ले अभि~ आमा अगेनामा मकैका रोटीहरुलाई पकाउदै थिईन्,  उ बाहिर दलेनोमा बहिनीसँग खेल्दै थियो । एक्कासी डुमडुमको आवाज आयो बहिनी आमा आमा भन्दै रुदै भित्र दौडिई उ पनि आमा भएतिर दौडियो । दिउसो उसले गाँउमा देखेको थियो हतियार धारीलाई … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

गजल : निभाउनै पर्छ

~आनन्द श्रेष्ठ~ तराईको आगो पनि निभाउनै पर्छ सबैलाई मिठो आशा दिलाउनै पर्छ यौटा भाइले हार्दा अर्को भाइले जित्छ भने हार्नेलाई उठाएर जिताउनै पर्छ

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

गजल : गन्तव्य छल्न थाले

~अहम् स्रष्टा~ तिनका हरेक कदमले गन्तव्य छल्न थाले जब ती कदम कदममा यात्रा बदल्न थाले जो रोकिएन कहिल्यै, त्यो समय रोकिदैन ती रोकिने घडी हुन् जो अस्ति चल्न थाले

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

अनूदित कविता : तिम्रा खुट्टा

~पाब्लो नेरूदा~ अनुवाद: बिनोदबिक्रम केसी जब हेर्न सक्दिनँ म तिम्रो अनुहार हेर्छु तिम्रा खुट्टा । गुम्बजाकार हाडका खुट्टा कडा र साना खुट्टा । मलाई थाहा छ तिमीलाई बोक्छन् तिनले

Posted in अनूदित कविता | Tagged , | Leave a comment

लघुकथा : नाककटुवाको देश

~होमर श्रेष्ठ~ महाशय उपरखुट्टी लाएर नयाँ चक्कुले स्याउ टुक्य्राउँदै खाँदै थिए, हरियो झिँगा भन्केर आएर स्याउको टुक्रोमा बस्यो । उनले हातले हम्के ।

Posted in लघुकथा | Tagged | Leave a comment

लघुकथा : अनुहार

~यकिना अगाध~ आफूले कार्यभार सम्हालेदेखि उसले घुसखोरी, भ्रष्टचारी, तस्करी, डन सबैलाई तह लायो । आफूले भ्याएसम्मको बेथितिलाई हटाएर थिति बसाल्यो । सुशासनको अपेक्षा गरिरहेको सर्वसाधारण जनताको उनी आँखाको नानी बन्यो । सबैतिरबाट वा-वा र स्याबासी पाइरह्यो । सरकारले पनि उसको … Continue reading

Posted in लघुकथा | Tagged | Leave a comment

कविता : जीवनको सुन्दरता !

~कौशिला रिसाल~ मसँग पनि अलिकति मुस्कान छ, अलिकति सुन्दरता छ मैले बुझेको सुन्दरता मेरो पसिनाको सृजनामा छ माटोको आयाममा छ ढुङ्गाको आयाममा छ

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

छन्दवद्ध गजल : हजार तँ

~पाेष्टराज चापागाईं~ छन्द : रोल्मी पन्ना भर् जति हजार तँ इस् हुन्छस् गजलकार तँ गाको भा पुलिसमा बरु बन्ने थिस् हवलदार तँ

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

कविता : नयाँ वर्षमा

~तारा कट्टेल~ जूनले वेपरवाह अन्धेरीलाई फ्याके जति उज्यालो, आमाले कपाल मूसारे जति प्यार, दानव चंगूलसंग बच्न धर्तिले कम्पन थामेजति ताकत, देशमा सदभाव, भाईचारा र बूद्दको सेरोफेरो जति शान्ति,

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment