Tag Archives: nepali sahitya

कविता : नजन्माइएका सन्तानहरुको आवाज

~अल्पविराम~ हामी जन्मन नपाएर के भो र बा-आमाको आँखाहरुबाट संसार हेरिरहेका छौं मष्तिस्कहरुबाट सोंचीरहेका छौं फरक यति न हो दाइ दिदी अथवा दुई दाइ अथवा दुई दिदी मात्र जन्माएर

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

गीत : आमाको ममता

~ज्ञानेन्द्र गदाल~ कसको छ बाँच्नुमा श्रेय, सोचिहेर त गम्भीर भै आमाको ममता भन्दा, छैन माथि अरु कुनै | हिजो हामी कहाँ थियौं, हाम्रो अस्तित्व के थियो ! हिंड्दै जाँदा यात्राभरी, केके कुराले ठाउँ लियो !!

Posted in नेपाली गीत | Tagged | Leave a comment

कविता : म कवि

~हरिभक्त कटुवाल~ आफैँलाई खोजिरहनुको उत्सुकताको पछि गुमाउँदै जानुको चिसो विवशताले पीडित मेरो मुटु खै आज कविता सोच्नै मान्दैन सायद त्यसैले होला सुनगाभा ! तिम्रो मुस्कानभन्दा

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : जानु भन्दा पहिला ।।

~जयराम तिमल्सिना~ गौथलीको गुँडजस्तै मेरा मनहरु आकासमा टाँसिएकाछन् । मेरो खाने खोस्रने ठाउँहरुमा बादल पोखिएको छ । हेर्ने दृष्यहरुमा सिमाना कोरिएको छ । मेरा सडकहरु पर्खालमुनी पुगेर फर्कन्छन ।

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

गजल : हो साथी

~केशव गाहा ‘पाल्पाली’~ देशका निम्ति सङ्घीयता घातक हो साथी । देश टुक्रा टुक्रा हुनु हानिकारक हो साथी ।। अखण्ड हाम्रो देशलाई खण्ड खण्ड पारी । सुशासन हुन्छ भन्नु एक नाटक हो साथी ।।

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

कविता : श्रद्धान्जली

~दीपा राई पुन~ तिमी जान अगाडि श्रद्धान्जलीको फूल गुच्छा हातमा थमाई दिएथ्यौ र थाह भयो आफ्नै मृत्युको सौन्दर्य उत्सव मुटु टुक्रिदै टुक्रिदै प्रेमको चट्टान छात्तिमा सालिक भएको जीवनको घागोहरू फुत्कदै

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

गजल : मलाई पनि घाऊ लागेपछि

~गोवर्धन पूजा~ दुख्छ नि हो मलाई पनि घाऊ लागेपछि चढ़ाएको फूलमाथि पाऊ लागेपछि कति गरि जोडे कोथ्ये विश्वासको वाग झर्यो आंशु माली दाईको भाऊलागेपछि

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

पुस्तक समीक्षा : कृष्ण बजगाईँको लघुकथा सग्रह रोडम्याप

~छविरमण सिलवाल~ आधुनिक आख्यान सिद्धान्तकै कथा सिद्धान्तको मान्यता अनुसार लघुकथाको अवधारणा विकसित भएको पाइन्छ । छोटो समयमै आजका मान्छेको कथात्मक सन्तुष्टि दिने उद्देश्य राखेर लघु आकारका कथानै लेख्ने भनेर लेखिएका छोटा मिठा कथाहरुलाई नै लघुकथा भनिन्छ । यस विधाको सिर्जना … Continue reading

Posted in पुस्तक समीक्षा | Tagged | Leave a comment

समीक्षा : लोकगीत र यसका विशेषता

~रवि प्राञ्जल~ विश्वमा साहित्यिक वा सृजनात्मक रचनाको आरम्भ पद्य वा गेयात्मक रचनाबाटै भएको  पाईन्छ । पश्चिममा होमरको इलियड, ओडिसी देखि पूर्वीय संस्कृतको आदि ग्रन्थ ऋग्वेद पनि पद्यात्मक नै छ । ऋग्वेदबाटै सामवेदको उत्पत्ति भएको मानिन्छ भने सामवेदकै विकसित रुपमा चार … Continue reading

Posted in समीक्षा | Tagged | Leave a comment

कविता : बाटाहरू

~डा. संगीता स्वेच्छा~ आउँदा र जाँदाका बाटाहरू उही निरस भाकामा लोलाउँदै, टोलाउँदै हेर्ने र भन्ने गर्छ मेरो जस्तो तिम्रो पनि कतै व्यथा छन् कि ? स्वाभाविक, सरल त्यो प्रश्न कुन्नी, कुन कुनामा छिर्छ घोच्छ, दुखाउँछ

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : समयको शिकार बनी ऊ

~बिपना ढुङ्गाना~ त्यो कालो दिन तिखा शब्दहरूको प्रहारले छेडिँदै थियो उसको मन, गलत बुझाइको शिकार बन्न गए उसका ती निर्दोष सा-साना खुसी यसैकारण, आत्मविश्वास कुँडिएर फितलो बनिदियो जब उसको समय उसै सँग टाढा भईदियो ।

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : मान्छेको मोल

~गोविन्दप्रसाद आचार्य~ मान्छेको मोल पैसामा देशका बनिया गरे बनियाहरूका आँखा रसिलो फाँटमा परे हलिका घर खोसेर बसेका हुन् दलालले रसिलो फाँट देखेर रोजेका हुन् दलालले सर्वहारा भिजेका हुन् राम्रो फाँट रसाउन पसिनाले भिजेको छ मिठो थान बसाउन

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : समानताको राज

~अर्जुन शर्मा~ प्राकृतिक घटना परिघटना सदैब आई नै रहन्छन् भुइँचालो कहिले ज्वालामुखी हावाहुरी गई नै रहन्छन् प्राकृतिक विपत्तिले हाम्रा संस्कार फेरिएका हुन्नन् क्षणिक सद्भाव रहला दाग चरित्र मेटिएका हुन्नन्

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कथा : कालेको जीवन

~गोपाल नेपाली~ एकाबस्तीमा काले मङ्गली वि.क.को कोखबाट जन्मेका थिए । कालेको बुबा भारतको कोठीमा काम गर्दागर्दै हर्ट अट्याकको बिरामीको कारण मृत्यु भइसकेको थियो । उसको बा मर्नेबेला काले ५ वर्षको थियो । आमा मङ्गलीले दुईछोरी र एक छोराको जीवनमा खर्च … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

मैथिली लोककथा : नागसँग राजकुमारीको बिहे

~सङ्कलन : माधवी कर्ण~ एकादेशमा एक राजा, जसका तीन रानीहरु थिए। तर, उनका सन्तान भने थिएनन्। राजा धर्म–कर्म, पूजा–पाठ, दान–धर्ममा खुबै रुची राख्थे। प्रजाको सुखका लागि जे गर्न पनि तयार। एकदिन उनले आफ्ना नगरवासीहरुलाई अन्न, लत्ताकपडा दान गर्ने मनसायका साथ … Continue reading

Posted in लोककथा / दन्त्यकथा | Tagged , | Leave a comment

कविता : बनाउँदिन ठुलो घर

~रेम राना~ माफ गर आमा मैले ठुलो घर बनाउँदिन किनकि मलाई ठूलो घरको भुतले सताउँछ मेरो सानै घर भए औकात अनुसार जे खाए पनि जे लाए पनि सुहाउँछ देवकोटाका कविता गुन्छु “साग र सिस्नु खाएको बेस आनन्दी मनले”

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : उजाडिएको मान्छे

~अपत्य शर्मा~ घरजग्गा जमिन सबैबाट विमुख खुला आकाशमुनि धुलो र फोहोरको प्रतिमूर्ति रोग, भोक, शोक र घृणाको मूर्ति त्यो उजाडिएको मान्छे काम र मामको खोजीमा

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : दशगजा टाढाका मित्रहरु

~डि.एल. भन्डारी~ ध्वंसका केही खेतालाहरुलाई नचाउन सिपालु दशगजा टाढाका मित्रहरु साम्यवादको मृत्युको हल्ला गर्दै दुनियाँका साम्राज्यवादी लुटाहाहरु क्यूवाको तागत हेर्न नसकि संसारलाई जकटने प्रतिक्रियावादीहरु

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

समीक्षा : “पूजा” नाटकमा विचारको प्रभाकारिता

~रामप्रकाश पुरी~ १. “पूजा” नाटकको राजनीतिक सङ्घर्षसम्बन्धी दृष्टिकोण नाटककार जीवन शर्माले मुक्तिकामी जनताको वर्तमान सङ्घर्षलाई राजनीतिक रूपले अग्रभागमा ल्याइदिएका छन् । राजनीतिक चेतना विना मुक्तिको आन्दोलन चल्न सक्दैन । जुन वर्ग अपेक्षित रूपमा चेतनाबाट जागृत छैन, आफ्नो शोषणको कारणलाई बुझ्न … Continue reading

Posted in समीक्षा | Tagged | Leave a comment

कथा : धुन

~प्रकाश थापा मगर~ स्वाँ.. स्वाँ… गर्दै “यो उकालो कति लामो होला ?” भन्ने जिज्ञासाका साथ यसो माथितिर हेर्न थालेकै थिएँ कि एउटा अनुहारले मलाई मन्द मुस्कानका साथ सलाम ठोकिरहेको थियो । कालो वर्णको त्यो अनुहार त्यही उकालोमा बसिरहेका थियो । … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

गजल : नेता छलेर हिड्दैछन्

~निर्मला अवस्थी~ थप्पड खाने डरले नेता छलेर हिड्दैछन् खानेले खाए नपाउने चाही जलेर हिड्दैछन्।। देशको पीर केही छैन तिनलाई लुटेर खानु छ भातको साटो पिउँछन् रक्सी ढलेर हिड्दैछन्।।

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

गजल : बस्ती छ यहाँ

~नविन बस्याल~ महङ्गो महलभित्र सुत्नेहरुको बस्ती छ यहाँ चिल्लो कारमा सडक कुद्नेको बस्ती छ यहाँ त्रिपाल नपाउने गरिब दुःखी नै रहे देशमा राष्ट्रलाई जुवा खेल्न जुट्नेको बस्ती छ यहाँ

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

कविता : के खोजिरहेछ आँखाले

~निर्मला अर्याल~ के के खोजिरहेछ आँखाले उसलाई आफै थाहा छैन के के सोचिरहेछ मनले उसलाई त्यो पनि थाह छैन । कुराकानी गर्न खोज्छे ऊ तर जान्दिन कुरा पुर्याउन

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

एकाङ्की : मामा भाञ्जाबीचको अन्तरसंवाद

~गिरीप्रसाद बुढा~ मामा : के हो भाञ्जा, आज त पुस्तकमा पो घोरिनु भएको छ त । खै खै यो कुन पुस्तक पढ्न थाल्नुभयो ? भाञ्जा : ओ हो मामा नमस्कार घ् ढुङ्गा खोज्दा देउता मिल्यो भने झै आज त खोजेकै … Continue reading

Posted in एकाङ्की | Tagged | Leave a comment

कविता : नेपाल आमाको पुकार

~रामकृष्ण घिमिरे~ छोराछोरी पाल्दा मैले साह्रै गरेँ दुःख बुढो हुँदा सहारा चाहि“दा बल्ल थला परेँ छोरो भयो मुग्लानिया छोरीज्वाइँको घर आपतबिपत् दुःख पर्दा पर्ने कसको भर

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : अमर बन कविता

~मनु वि.क.~ ए कविता मैले बोलाएँ उसले सुनेको नसुने झैँ गर्‍यो समयका हरेक पलमा मुटका प्रत्येक चालमा म ऊसित खेल्न चाहेँ प्रत्येक उपमा, अनुप्रास र लयमा कवितालाई मलजल गरी

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कथा : कोर्टमार्सल

~सरल सहयात्री पौडेल~ गाउँभरी सनसनी फैलिएको थियो । झुलथुंगेको भञ्ज्याङ्ग, पीपलडाँडाको चौतारी र सुन्तलीको चिया पसल जताततै हिजो भएको घटनाको विषयमा चर्चा चलिरहेको थियो । सुन्तलीको पसलमा चिया खानेमध्ये एकजना अर्धवैंशे किसानले बोले, ‘साँच्चै यी सेनाले त आफ्नो र अरु … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

कविता : हँ ! केही हरायो कि ?

~उदय निरौला~ यो रूख, यो मान्छे, यो चौतारो यो धारो, यो पँधेरो, यो पाठशाला अहिले सबै–सबै, त्यो–त्यो, जस्तै–जस्तै छन् घुर्मैलो, पनेलो, ओझेल जस्तै–जस्तै छन् आँखामा मोतीबिन्दु बसेको जस्तो अथवा आफैले आफैलाई बिराएको हराएको वा भुलेको जस्तो

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : जनतासँग भिक्षा

~खुमीराम रिजाल~ बाँसुरीको धुन अनि सारङ्गीको तारसँग देश जोगाउन भीक्षा माग्छौँ जनतासँग साथ पाउँ हात पाउँ, लागौँ एउटै बाटोमा विदेशीले किल्ला गाड्न थाले देशको माटोमा दीनदुखी सर्वहारा जनताको बोली बोलौँ हामी

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : समयले कोल्टो फेर्दा

~जयबहादुर श्रेष्ठ “सहयात्री”~ समयले कोल्टो फेर्दा आज को को के के भए हिजो जंगल बस्ने मानिस आज शहर पस्न गए क्रान्तिका नाममा जंगलबाटै बेमौसमी बाजा बजे गरिबका दुःखी दिन अझै उस्तै रहिरहे कोही मान्छे शहीद हुँदा आफन्त चाहिं रोइरहे

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कथा : तुवाँलो

~यकिना अगाध~ रातोपुलको छेवैमा एकजना साथीलाई कुर्नुपर्ने भयो । रातोपुलबाट सिफलचौर छिर्ने गल्लीछेवैको पसलको पेटीमा उभिरहेको थिए । एकजना बुढा त्यहाँ बसिरहेको थियो । हुन त यो बाटो आउँदा जाँदा बुढो र मेरो कैयौंपटक देखभेट हुन्थ्यो । बोलचाल चाहिँ आजसम्म … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

निबन्ध : वर्षायामका गीतहरूमा सौन्दर्य

~जीवन शर्मा~ अरू विधालाई जस्तै बर्षा यामका गीतहरूलाई पनि सौन्दर्यशास्त्रीय आँखाले राम्रोसँग नियाँल्न सकिन्छ । यस्ता गीतहरूमा सौन्दर्य कसरी छिपेको हुन्छ भन्ने कुरा बुझ्न सौन्दर्यशास्त्रका आधारभूत मान्यता, सिद्धान्त र नियमको ज्ञान हुनु आवश्यक छ । यी गीतहरूको वर्गीय स्वरूपको ठीकसँग … Continue reading

Posted in निबन्ध | Tagged | Leave a comment