Tag Archives: nepali sahitya

कविता : आमा, उद्देश्य बदल्नुस् !

~हेमराज आश्रम~ आमा, हजुरको चाहना बदल्नुस् हजुरको एक मात्र छोरा भएर कठोर यो जिन्दगीमा हजुरको इच्छा पूरा गर्न असम्भव छ त्यसैले अमा हजुरको चाहना बदल्नुस् । हजुरको इच्छा त म लाहुरे होस् भन्ने छ

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

निबन्ध : छन्द र लय

~लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा~ मैले कविता लेख्न कसैसँग सिकिनँ । तगण र मगणको रगड मलाई मन पर्दैन, न त छन्दोमञ्जरी या श्रुतबोधको पाना मैले कहिल्यै पल्टाएँ । मलाई कविता लेख्न प्रवाहले आयो, पढाइले आएन । पिताजी संस्कृत र नेपालीमा कविता लेख्नु हुन्थ्यो … Continue reading

Posted in निबन्ध | Tagged | Leave a comment

महानन्द ढकालका तीन मुक्तकहरु

~महानन्द ढकाल~ जब सरकार उज्यालो हुनेछ, भन्सार उज्यालो हुनेछ । बाटा–घाटा उज्याला हुनेछन्, धन्सार उज्यालो हुनेछ । आऊ एक कदम माथि उठौं मनको मैलो पखालेर घरवार उज्यालो हुनेछ, यो संसार उज्यालो हुनेछ ।

Posted in मुक्तक | Tagged | Leave a comment

पत्र कथा : परदेशी दाजुलाई चिठी

~दुर्गा शर्मा~ आदरणीय दाजु, सादर नमस्कार आराम छु आरामै हुनुहोला भन्ने आसा गर्दछु । दाजु, हजुर परदेश गएको पनि लामो समय भैसकेको छ । घरमा कहिले फर्किने हो भन्ने कुनै ठेगान छैन । भनिन्छ, “परदेश गएको व्यक्तिलाई दुःख र वेदनाका … Continue reading

Posted in नेपाली कथा, पत्र साहित्य | Tagged , | Leave a comment

नियात्रा : इलाम यात्रा

~उत्तम न्यौपाने~ प्रकृति भनेपछि जो कोही हुरुक्क नहुने कुरै छैन । प्रकृतिको काखमा घण्टौँ समय बसेर मान्छे आनन्दित हुन पाउँदा समय बितेको पत्तै पाउँदैन । आजको व्यस्त अनि थकित उकुसमुकुस जिन्दगी, अनि धुवाँधुलोले आकुलव्याकुल मान्छे प्रकृतिमै घण्टौँ समय बिताउन चाहन्छ … Continue reading

Posted in नियात्रा | Tagged | Leave a comment

कविता : काली !

~शेखर ‘अस्तित्व’~ रूप भनेको अनुहारको सुन्दरता मात्रै हुँदैन ! रूप भनेको छालाको रंग मात्रै हुँदैन ! रूप भनेको आकर्षक फिगर मात्रै हुँदैन ! रूप भनेको

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

छन्द कविता : भानू गरिमा

~चक्रदेव भट्ट~ छन्द : शार्दूलविक्रीडित साल् अट्ठारसये एक्हत्तर असार्, उन्तीसका दिनमा। भानू नाम उदाइ काव्य रसिलाे, रम्घा चुँदी गाउँमा। बाजे श्रीकृष्ण हुन् पिता धनन्जयै, धर्मावती मातृ हुन्। अक्षर् लेख्न सिकाउने प्रिय गुरू, बाजे ति श्रीकृष्ण हुन्। १ रामायण् अनुवाद् गरे … Continue reading

Posted in छन्द कविता | Tagged | Leave a comment

समालोचना : मुनामदन खण्डकाव्य

~उपप्रा. कृष्णप्रसाद कोइराला~ विषयप्रवेश र कथानक प्रस्तुत मुनामदन खण्डकाव्य महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा (१९६६–२०१६) द्वारा लेखिएको सानो र अत्यन्त प्रभावकारी तथा लोकप्रिय काव्यकृति हो । यो खण्डकाव्य जम्मा १९ वटा खण्डमा विभाजन गरी सिर्जना गरिएको छ । मुना, मदन, भोटे, आमा, … Continue reading

Posted in समालोचना | Tagged | Leave a comment

लघुकथा : रचना

~कात्यायन~ – ‘थाहा छ छोरी मूर्ख कालिदास कसरी महाकवि कालिदास भए ?’ – ‘थाहा छ मामु |’ – ‘थाहा छ छोरा कसरी व्याधा रत्नाकर संस्कृतका आदिकवि बाल्मीकि भए ?’

Posted in लघुकथा | Tagged | Leave a comment

कविता : युद्धका सिपाही हामी

~प्रकाश सुनुवार ‘निराकार’~ युद्धका सिपाही हामी युद्धभुमिमा होम्मिन बिदाई हुँदैछौं बिदाईको समय बुद्धको पुजा गरेका छौं देबिमाताको चरणमा फुल चढाएका छौं अल्लाहको नाममा ढोगेका छौं जिससको क्रस अघि प्रार्थना गरेका छौं आफु बिजय हुन सकुं भनेर भएभरका सबैखाले आस्थाका धरोहरलाई … Continue reading

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

लघुकथा : गधा

~यकिना अगाध~ कारखाना मालिकले आफ्नो एकजना मजदुरलाई गाली गर्दे हकार्यो– ‘साला ! गधा । तेरो बुद्धि छैन ?’ ढाडमा भारी बोकिरहेको मजदुर मालिकको गाली नसकिन्जेल केहीक्षण त्यही ठाउमा मेशिनझैं यन्त्रवत उभिइरह्यो । भारी बोकेर यही बाटो भएर आइरहेको एउटा गधाले … Continue reading

Posted in लघुकथा | Tagged | Leave a comment

कथा : मेटिएको सीमारेखा

~केशरमान बिसी~ एकाबिहानै कतै टाढै मानवको जस्तै कारुणिक क्रन्दन उमेशको कानमा ठोक्किन पुग्छ । धर्तीमाता काली रातलाई बिदा गरेर नवप्रभातलाई स्वागत गर्ने तरखरमा थिइन् । त्यही नै झिसमिसेमा आएको वेदनापूर्ण कलहले उमेश झस्किएर निन्द्राबाट ब्यूँझन्छ । एकैछिन ध्यानमग्न भएर त्यो … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

कविता : मजदुर

~लक्षिराम आचार्य ‘अविरल’~ मलाई थाहा छ जारशाहीको सत्ता कसरी ढ्ल्यो भनेर मलाई याद छ उसको टाउको कसरी गिँडियो भनेर । मैले पढ्ेको छु, दुनियाँको इतिहास कसरी निर्माण भयो भनेर

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : क्रान्ति यात्रा

~योगेन्द्र काउचा~ छेलिएँ सकेसम्म छेलिएँ माटोका अनगिन्ती ढिस्काहरूमा चट्टानका अजिव चुचुराहरूमा कैयौं वृक्षका छायाँहरूमा जहाँ जहाँ रीप पर्दछ ।

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

नेपाली लघु-उपन्यास : सुनाखरी

~सुबिसुधा आचार्य~ सुनाखरी | नेपाली उपन्यास | सुबिसुधा आचार्य भाग एक दिन आधाभन्दा बढि नै ढल्केको छ ,अझै भन्नु पर्दा एक चौथाइ दिन मात्र बाँकी छ । “पुष फासफुस” बुढापाकाहरु यसै भन्छन् । गत वर्षको तुलनामा यो वर्ष जाडो अलि … Continue reading

Posted in नेपाली उपन्यास | Tagged | 3 Comments

कविता : असारे जीवन

~रमेश भट्टराई ‘सहृदयी’~ मानोलाई खाई उब्जाऊँ मुरी किसान भन्दछन् असारभर पसिना बगाई मङ्सिरलाई गन्दछन् झ्याउँकिरी बास्यो खेतालो नाच्यो भ्यागुतो करायो लौ मेलो छोडौँ बालबच्चा रोए उज्यालो हरायो

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

पुस्तक समीक्षा : आँखा र मनमा – म जयमायाको सन्तान

~जे. एन. दाहाल~ म जयमायाको सन्तान लेखक प्रतिमान सिवाले स-प्रेम आफ्नै हातले मलाई थमाई दिनु भएको यही एकहप्ता हुन लाग्दै छ। कथा र उपन्यास आख्यान विधाको अध्यायनमा घोत्ली रहने बानीले उहाँको पुस्तक एकहप्ता नबित्दै पढी सिध्याएको छु। विषय प्रवेश: म … Continue reading

Posted in पुस्तक समीक्षा | Tagged , | Leave a comment

गजल : बादलका टाटा हेर

~बाबुराम आचार्य~ आकाशमा देखिएका बादलका टाटा हेर धरतीमा बल्झिएका घाउका खाटा हेर । कति छर्छौ खोक्रा आडम्बरी सपनाहरू कृषि अनि अर्थतन्त्रमा आएको घाटा हेर ।

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

किराँती लोक कथा : तोयामा-खियामा र हेचाकुप्पा

~सङ्कलन : रामविक्रम थापा~ माझकिराँतको नामले चिनिने खोटाङ जिल्ला र आसपासका धामी-बिजुवाहरू आफ्नो रिसिया (मुद्धुम) फलाक्दै तोयामा- खियामा र हेचाकुप्पा (रैछाकुले वा खोचेलिपा) को नामोच्चारण गर्छन् । किराँतीहरूको आदिम संस्कृतिको ऐतिहासिक सन्दर्भमा खोटाङ जिल्लाको ‘मलायाथुम्की’ (तोयामा-खियामा अथवा तुवाचुङ-जायजुङ) डाँडाको विशेष … Continue reading

Posted in लोककथा / दन्त्यकथा | Tagged , | Leave a comment

कविता : ए साथी

~डिल्लीराम रेग्मी~ तिमी कलमको टुप्पो तिखार्दै जाउ म सङ्गीनको धार तिखार्छु तिमी मुक्तिको बाटो खन्दै जाउ मा बाधा बनेका झाडी निखार्छु तिम्रो र मेरो पसिना झर्ने एउटै सुन्दर जगत मिल्या’छ…

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : तिमी परिवर्तन हौ

~रेशम वि.सी.~ तिमी परिवर्तन हौ नारी तिमी परिवर्तन हौ बिहानीको लाल किरणसँगै उदाउने तिमी प्रभात हौ अँधेरी रातमा तिमी पूर्णिमाको जुन हौ

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : एउटा कथा

~तितेपाती~ एक शोडषी सुन्दरी बजारमा निर्बन्ध घुम्दै थिइन् निर्वस्त्र हरमा मात्र थियो एक हाते रूमाल गुप्ताङ्गको पहरेदार भएर अनुहारमा किरिङमिरिङ रेखा बायाँ काँध वरपर घाउका खाटा उनी यद्यपि स्लिपनट रहिछन् ।

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कथा : रिक्सावाला बाबु

~शुशिला प्रधानाङ~ रातको १० बजिसकेको थियो । कालरात्रीको जस्तै डरलाग्दो अन्धकार थियो । त्यो अन्धकारलाई अझै भयानक बनाउन पानी आफ्नै बेगले बर्सिरहेको थियो । कतै सवारी साधनहरूको आवागमन थिएन । त्यस्तो परिस्थितिमा पनि पूर्णिमालाई जसरी पनि अस्पताल पुग्नु थियो । … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

कविता : मेरो धरती बाँचिरहोस्

~कुन्ता शर्मा~ उर्लिरहेको विशाल सृष्टिसिन्धुको एउटा सुक्ष्म विन्दु म सुन्दर फोका भएर हराऊँ लहर तरङ्गहरूमा या बिलाउँ बालुवाका विराट व्यूहहरूमा म नरहे पनि युगले मेरो कथा कहे पनि नकहे पनि मानव सभ्यता हाँसिरहोस् मेरो धरती बाँचिरहोस् ।

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

समीक्षा : कवि मोहन कोइराला र घाइते युग

~तिलक अधिकारी~ नेपाली कविताको आधुनिक काल वि. सं १९७५ सालबाट शुरु भई परिस्कारवादी धारा, स्वच्छन्दतावादी धारा, प्रयोगवादी धारा हँुदै समसामयिक धाराको निरन्तरतामा अघि बढिरहेको छ । नेपाली साहित्यलाई आजको अवस्थासम्म आइपुग्न तथा नेपाली साहित्यलाई निश्चित उचाइमा पुर्‍याउन विभिन्न भाषिक आन्दोलनहरुले … Continue reading

Posted in समीक्षा | Tagged | Leave a comment

कथा : माइली

~राजेन्द्र ज्ञवाली~ नेपालको कुनै गाउँ घरतीर भएको भए उसको वोलाउने नाम माइली हुन सक्थ्यो । यो जरुरी त थिएन, तर उसको घरमा पुगेपछि मेरो मनमा यही विचार आएको थियो । थ्याङ्क्स गिभिङ डेमा उसैको निमन्त्रणामा गएपछि उसको परिवारको वारेमा केही … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged | Leave a comment

समीक्षा : बेलायती नेपाली साहित्य : नोष्टाल्जियादेखि चिन्तनसम्म

~मिजास तेम्ब~ परदेश रहँदाको नियास्रोपन, आफन्त र परिवारजनसँगको विछोडमा उर्लिएको अतीतमोह आदिको लेखनबाट शुरु भएको डायस्पोरिक साहित्य लेखन हाल आएर साहित्यमा नविन चिन्तन र प्रयोगसम्म पुगेको देखिन्छ । देशभन्दा बाहिर बसेर लेखिएको साहित्यलाई डायस्पोरिक साहित्य मान्यो भने बेलायत पनि नेपाली … Continue reading

Posted in समीक्षा | Tagged | Leave a comment

कविता : रेल र देश

~हेमबहादुर गन्धर्व~ एउटा क्षितिजबाट अर्को क्षितिज छुने इन्द्रेणी जस्तै लामो रेल कोठैकोठा र, बेडै–बेडहरूले भरिएको विशाल हस्पिटल जस्तै रेल तब, त्यो लामो र विशाल रेल चल्न

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : कुर्सी, कुर्सी, कुर्सी

~शिशिर शर्मा~ कुर्सी, कुर्सी, कुर्सी किन चाहियो सबलाई कुर्सी ? के छ आखिर कुर्सीमा ? कुर्सीमा धेरै चीज छ, कुर्सी छ त धन छ, कुर्सी छ त आलिशान महल छ, कुुर्सी छ त “पावर” छ,

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

लघुकथा : सालिक

~हरिप्रसाद भण्डारी~ पुरानो सामन्ती सत्ता ढालेपछि आन्दोलनकारी जनताले चौबाटोको बीचमा रहेका पुराना शासकका सालिकहरू पनि ढाल्न सुरु गरे । नायकले आफूसँग भएका सबै हतियारहरू सालिकमाथि प्रहार गर्न आदेश जारी ग¥यो । सालिकहरू ढालिए । सडकमा लम्पसार परेका सालिकहरूलाई टुक्राटुक्रा पार्ने … Continue reading

Posted in लघुकथा | Tagged | Leave a comment

गीति कविता : विदेशबाट ल्याएको संघीयताले

~नारायण शर्मा~ संविधान बनाउने मेसै पाएनन नेताले विदेशबाट ल्याएको संघीयताले चार–चार वर्ष बेकारमा फाले हाम्रा नेताले विदेशबाट ल्याएको संघीयताले

Posted in गीति कविता | Tagged | Leave a comment

गजल : नेताहरू

~कल्पना पौडेल ‘जिज्ञास’~ जुलुस जम्मा पार्दै भाषण छाँट्छन् नेताहरू चिप्ला कुरा गर्दै दिमाख चाट्छन् नेताहरू नौलो क्रान्ति ल्याउँछौं देशमा अब भनेर

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment