~आर के जिम्बा पूर्वेली~
छ्युगु फोर्सि च्युलच्युल ताबा क्रा खे्रसि ब्राबा सुन्तलि खाइमाइ दोसि आखानि लइ…लइ..! थुक्का म्हिला केवा ? खोन्तोरे आप्च्याङ चुदे पाङसि थोम बोर्माह्राङ तामुबा । ताम तिग्युङला हिन्ला । ङाए लहोछाररि दिमरि दोमुबा । न्हि च्युइ दिङ लिच्छा जेक्केन ङाइ नाम्सारि दोसि खाबासे क्योङनोन स्हेजुगु छारछार ङाम्मुबा । खोन्तोरे आस्याङएन खेप्पा दोजिन्जिम । साइनोनसे खोन्तोरेदा ङान्से आस्याङ बितोबा बिसिमामि आमासे सुङमुबा ।
क्याम्साङ ब्लेला युङबा ओराङबान मुबा तासाइ ब्लेप्जा पोबा ह्राङबा छार्जि । ब्ले गुङसे ग्याम ख्वाबाचिम । दातेमि गाडिका ब्राबाचिम । नामनाम मिन्सि उर्लुम तातोबा ह्वारि बाँझोन ताजिम होइ ङादाम नाम्सारि रेच्छागिक नोन चिआमान्नि सोनामसे ओस्सोन बिबाला आहिन्बा चिम ।
सोनामसे बिबाला ताम डान्सि ङादाएन आज्याबाह्राङ छोर्जि । क्योङनोन स्हेकादे पोसाइनोन खोन्तोरे आस्याङला बानिजा आपोजिम न्हाम । योनान निर्नय लाबा आस्याङला बानि मुबा । दातेएन ओराङबान चिम ।
जतिन काम्बा क्युङबा ताम लासाइ थेसे क्योङदान ताङना लामुबा । खालाइसे म्युङम्युङबा ताम लासि दालि छेक्साइ थेदा कान खुह्राङबा डान्सि ङेसिङेसि दोमुबा । थेसे खालाइदा नाङला खि फातोला बिसि थेन्देरह्राङ आक्रिङबा मुबा । ज्योज्योआलेला ह्रोह्राङ थेन नाना आङाला मायुङह्राङबा थेला भुमिका तामुबा ।
चुपाल्सेजा खोन्तोरे आस्याङ जाक्कि पोजिन्जिम । ‘याङसाम बुर्गान आयाङसाम च्युर्गान’ बिबाह्राङबा ताजि । गाङसाल नोन गाल्दिसि जिन्बा चिम । तिल्माला कागा दोङ ह्राङबा व्यक्तित्वला आस्याङ । तिनि न्याम्सोमि छाङ नासि ब्याङबा छाइक्लि ह्राङबाका दोजिम । तिला मुला आस्याङ खबर बिसि ङाइ ङ्योइजि । खाइ तिला बिसाइ कोन । आज्याबा मुला । सोबालान मुला बिगेले होइ आस्याङ जाक्कि ल्हेङमो लाबारि म्हाइजि ।
तिग्लासे कोन ङान्ना चु ल्हुइमि फ्याङसि निलाजि । खान्दामान कोर्साइ ग्लागिकरिन छ्यासि चिबारि आखाम्निका कोन । इ..च्यागोले ओन्माला ह्राङबा दुइ आरेका कोन । क्योङनोन पोजि । पुख्रिसे स्योप पोबाह्राङ पोजि । चु ल्हुइनोन ओराङबान पोबाचिम । ह्याङसे सेमसे म्हान्बा थेन डान्बाह्राङ सातान आताबा चिम । केवा, नाबा थेन याङबा बिबा गिक्खेन आताबा चिम । चुदे बिनाबिना खोन्तोरे आस्याङ कुटिसि चिजि । छरब्योन दुइला डान्बा खाजि न्हाम । आहिन आस्याङला ल्हुइदा जाक्कि बिसन्चो ताबा वा ? ङाइ ङ्योइजि । खाइ तिगा बिसे कोन तिग्युङ नेग्युङ दोना दोङसे पाप्सिमामि छिक्मा स्हुखाबाला आच्छाइनोन आफन्बाका । चुनोन बेथासे बोर्लाह्राङ लाजि । म्राङ दिला दाना दोङसे पाप्पा । सेलयुङबारि टासि झन्नाइ बु आनिबा । दुङाल नासि चिबारि ब्रिबाला चिम । आसिनि । दातेदोना सोबारि खाम्जि । गाङजोला लानि दिनिह्राङ दोजिन्जिज । खाइमाकुनु फ्युस्सा बु निसि मानेपेमे दोला । चुदे पाङसि आस्याङ ल्हाप्तेनाङ सुर्ति जोर्बारि चुजि । वाप वाप्पा मि ताना सुर्ति डुइजि । दोकुनिला आस्याङसे ग्ला पोबान लाबा म्राङसि ङाइ ङ्योइमुबा, ‘आस्याङजा तिक्दा गिक्खेन ह्रोङह्रोङ स्ह्युबा ओम ? दोसिन दिमनाम एन आलास्ह्युबा ? दातेजा बिसाम आस्याङ जाक्कि बोमो खाबा ह्राङबा म्राङसि ङाइएन लोङजि । खेप्पासे तिगा बिला वा ह्राङ छोर्जि । आस्याङदा पुरान तामला डान्बासे डुइबा ह्राङबा एन छोर्जि । रेच्छागिक लिच्छा आस्याङसे पोरे ब्लाबारि वाङजि ।
च्यागो कोन क्याम्साङ नाम्साला जन्तरेला जामे च्याङबा थेन ङा ह्रोह्रो तामुबा । सेर्खारि बर्खारि ङान्ना रा म्हे गोठालो ग्लाकगिरिन तामुबा । ङान्ना ह्वारि बु थेन गोठेनएन जोजोरिन तामुबा । ङानि जातुकु हेन्सेला ह्रो मुबा । आपा आमाला तिङग्याम जामेकोला मुबा थे । आपा आमाला भुक्कुले जा मुबा ङा नागाकोला ह्राङ कुलुङकुलुङ छार्बामुबा ङानि । खालाइसे बिबाला आङ्यान्बा ङान्से बिबा ताम नाम्साबासे थाबारि आखाम्बा का । थेला मिन माइच्याङ बिमुबा । ङाजा खोन्तोरे । कोला मामासे नागचा कुलुक्पा ह्राङ लासि ङानि चुनोन नाम्सा गाङसारि छार्जि । खानदामन दोसाइ नाम्साबासे म्रावाइ जोडि एन बिसिमामि ङोबारि तिबाचिम । ङान्दा लिच्छाका था ताजि ।
ओसेम बिमाहेन्से आस्याङला मि माइच्याङ थेन माया प्रेमका ताजिम आहिन्स्योम ? ओम तिगतिक ताजि ओम सुङगोले बिसि ङाइ आस्याङदा आच्छाइनोन ताम ट्वाइबाह्राङ लाजि । हिन्ना कोन मेलोरि आनिसाम ङान्दा क्योङसेन ङ्योइमुबा, आहिन एन्दा खालाइसे आङ्योइनि ? तिल्दा आखाबा होइ ? बिमुबा । ङान्दाएन तिरे ह्रुप आतासाम तिक्लाउ तिक्लाउ तासि सेम क्रोमुबा । क्युइ आरेबा तारङा ह्राङ तासि सेम क्रोमुबा । थेदा ह्रुप ताबारि दार्बुङ थोसि वाथिरिक्यार ह्योर्गेह्यार्गे म्हान्मुबा । लिच्छाका छोर्जि थेदाका माया बिबाचिम । नाम्साबासे खानाङदामान ङोसिमाम हैरान होइ कोन । आस्याङला स्ह्याल पाडाम्हेन्दो सार्बाह्राङ ह्यालह्याल दोजिम ङाइ ओराङबा ङ्हाम्जि । म्हिला केबारि ओराङबाइ दुइ खाबाचिम । आलासाइ आताबा ओम लासाइ नोन आताबा । आताबा माया तोनोन ताजि । आथुइबा सेम थुइनोन थुइजि । दारेम एसे बाङ लाउ झिल्के आँट लाउ बिबाह्राङ सेमरि छोर्जि । सेमसे ङ्हाम्जि । ङाइ माइच्याङला या ह्रिबारि निबासेम ताजि । आपा आमादा ङ्योइबा मि एलान खुसि लाउ । बडतिबाला जा हिन्ना ए । चाङ बागाउ बिसि ङान्से बिआखाम । एदा सेम निसाम ह्रिबाला गे ङान्से लाला । आमासे सुङजि । ओसेम एसे जोक्केन ताङबा वा एदाएन थेसेनोन ताङबा ? खोन्तोरे आस्याङसे सुङजि । आपा आमाला ओन्छाङ ङाइ प्रस्ट ताम थान्बालिच्छा काच्र्योल पोङ थान्सिन बाबा ताम डिक्चि । ओराङ लासि बाबाला मुबा होइ कोन तासाइ ताबास्हे तासिन ख्लाजि…खोन्तोरे आस्याङला म्हाङरिन ताम गाजि । आस्याङ ख्वाक ख्वाक ब्युङबारि चुजि ।
आस्याङदा पुरान घटनासे बोल्जिन्हाम ह्राङबा छोर्जि । ङाइ आस्याङदा ङ्योइजि, आस्याङ ह्राङदा तिक ताजि ?
च्यागो कोन ङाइ थे घटनादा म्लेबारि म्हाइमुबा । डान्बारि आम्हासाइ नोन सेमग्याम मेटतिबारि आखाम्बा चिम । थे घटनासे ङाला चु ल्हुइदा खानाङ ग्याम खानाङ दोना लाबामुबा । लिच्छाला तिगाइ दुइरि कोनदा बिला ङाइ बिसि आस्याङ कुटिसि चिजि ।
सेर्खाला दुइ मुबा । पिङखुरि नाम्सारि ब्याहा छेवार मुबा । क्योङलान दिमथेमे थेरिन रुप ताबा मुबा । ह्राङलान नाम्साला कार्जेरि ह्रो लातोबा क्योङलान गे हिन्ना बिसि नाम्साबाकादे ह्रापह्रुप ताजिबा मुबा । थेमेएन थेरिन निमुबा । सापसुप म्हाबा थे खाइमाइ रुप आतानि । थेदा ङान्से ल्हानान ग्लारिक्यार महाइजि । क्याम्साङ जासाम म्हाइजि । खालाइसे आस्याप्नि । ताङलिङ म्हाबाह्राङ म्हाजि । म्हि ओराङ लासि आम्हासेला । दाप म्हबाह्राङ सुप म्हाबा म्हिमि आहिन्सेला चुदे पाङसि आस्याङ ब्युङबान ख्राङगाग्याम ब्राजि । ङाइ डान्जि पक्कान आस्याङला म्रिङ जारसे बोर्जिताला । म्हिला म्रिङ ह्योलासि बोर्साइ खाल्से खानाङ बोर्जि ताला ? प्रस्न लाना लानान ङालाएन क्रा ङ्युरला ह्राङ ताजि ।
म्हिला म्रिङ बोर्सा खाल्से खालाङ बोर्जि बिबामि था ताला म्हाले । नाम्साबासे ओराङनोन बिमुबा । क्यारमार नाम्सारिक्यार म्हाइसाइ तिगाइ था आतानि । रा, म्हे म्हाबाह्राङ आहिन्बाका कोन । म्हिदामि खालाइसे म्राङतोसेला । खोन्तोरे आस्याङला सङकारि थेदा पक्कान म्हिसे बिदेसरि चुङजि ताला । मिहसे चुङसाइ तिर्याममि तिर्याममि ह्यार्सि खाला ताला । क्यारनोन सिाम सिजि सिजि । बु मुदेदोना ब्रान्ला ङाइ । तिरेमि पक्कान ह्रुप तालाम्हाले कोन आस्याङसे जाजाकि ह्रुप ताबा आसा लाजि ।
तिग्युङ नेग्युङ क्याम्साङ ब्लेला साइलिएन बम्बइग्याम ह्यार्सि खाजि रो । थेदामि थेलान आपासे चुङबाला टिम । ङाला डिहिला म्हेन्दोदाएन खालाइ पापिसे चुङजि ताला । कोनदा था मुला ? चु नाम्सारि साङगुल खाबालिच्छा ल्होलो ह्युलग्याम ल्हानान छारछार म्हिकादे खाबा मुबा । ङान्दाइ नोन ल्हानान ह्रो लाजि । साङगुल पिडितदा ल्होलो सहयोग लाजि । लानि लिच्छा थेम्हिकादे खाबारि ख्लाजि । थेनोन खाबारि ख्लाबालिच्छा ङान्ला नाम्साबिबा थारेङ नाम्साग्याम म्हेन्दो सोम जातुकुकादे नोन म्हाबा रो । आसिना सोसाम चुनोन ल्हुइरि ह्रुप ताला बिबान ङाइ चु फुप्पा दिमरि ख्रुङसि चिबा मुला । चुदे बिसि आस्याङसे ब्लेरिक्यार च्याबान मिला मिख्लि फ्याजि ।
(स्रोत : रचनाकार स्वयंले ‘Kritisangraha@gmail.com‘ मा पठाईएको । )
