Tag Archives: nepali sahitya

गजल : खरको छानो छ ।

~टिका खड्का ‘राष्ट्रप्रेमी’~ चिटिक्क छ घर हाम्रो खरको छानो छ । बरण्डामा लाग्छ घाम साह्रै न्यानो छ । . सबै भन्छन् ठुलो दादा साह्रै ज्ञानी रे , म त एक्ली प्यारी छोरी भाइ त सानो छ ।

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

समालोचना : हृदय चन्द्र सिंह प्रधानका उपन्यासमा नारी मुक्तिको बाटो

~डा. यदु नन्दन उपाध्याय~ १. विषय प्रवेश साहित्यकार हृदय चन्द्र सिंह प्रधान (१९७२–२०१६) नेपाली साहित्यका उपन्यास, नाटक, निबन्ध, समालोचना, कथा, व्याकरणजस्ता वाङ्मयका विविध क्षेत्रमा कलम चलाउने बहुमुखी व्यक्तित्व हुन् । उनका साहित्यको उपन्यास विधामा ‘स्वास्नीमान्छे’ (२०११) र ‘एक चिहान’ (२०१७) … Continue reading

Posted in समालोचना | Tagged | Leave a comment

लघुकथा : महात्मा जी

~मनोज कफ्ले ‘मनसुन’~ जवानीको बेलामा म पहाड पारीको शान्त वनमा एक सन्तलाई भेट्न गएको थिएँ । हामी सदगुणहरुको स्वरूपको विषयमा कुराकानी गरिरहेका थियौँ । यत्तिकैमा एक जना डांकू लड़खड़ाउँदै त्यहाँ आइपुग्यो । कुटीमा पुग्ने बित्तिकै उसले घुँडा टेकेर भन्यो, महाराज, … Continue reading

Posted in लघुकथा | Tagged | Leave a comment

गीत : श्रध्दान्जली ! अनन्त यात्रीहरूमा

~राजकुमार श्रेष्ठ ‘दीप’~ गयौ तिमी सबलाई छाडी बिदै नमागी निभाई दीयो दैलोको, दैव निष्ठुरी ! यात्रा तिम्रो अनन्तको अनायसै थाल्यौ आफन्तको मायालाई चुडाएर फाल्यौ झुक्कीएर उठ्यौकी पो पालै नलागी

Posted in नेपाली गीत | Tagged | Leave a comment

कविता : सुन्दरता

~रश्मिला कवाङ~ पैसामा बिक्दैछौ अचेल तिमी इमानदारिताको बाटो पहिल्याउँदै हिजो हिंडिरहेका थियौ धनी थियौ मनको, मानवताको माया अनि स्नेहको सौन्दर्य थियो तिमीमा सौन्दर्यकी खानी थियौ तर, युग विस्तारै बदलिरहेको छ र त बदलिरहेकी छौं तिमी पनि तिम्रा ती सत्यताका प्रतीकहरू

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : जीवन यात्रा

~निर्मला अवस्थी~ तिमी बिहान उठेर मर्निङवाक जाउ मैले त घर कसेर सकेर पूजा गर्नु पर्छ तिमी पर्केपछि चिया दिएर खाना बनाउनु पर्छ छोराछोरी तयार गरी स्कूल पठाउनु पर्छ। खाना खाएर तिमी एकैछिन पर्ख मैले घरधन्दा सिद्याउनु पर्छ राखन धरन गरेर … Continue reading

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

लघुकथा : देउता

~नन्दलाल आचार्य~ म सानै थिएँ । धेरै कुरो बुझ्ने उमेर पनि भएको थिएन । एकदिन मानिसहरूले देउता ठानेर ढुङ्गो पुजेको थाहा पाएँ । कहिल्यै नदेखिने र नभेटिने यी देवता कस्ता रहेछन्, हेर्नै पर्यो भनेर एक रात मन्दिर छिरेँ । निर्जीव … Continue reading

Posted in लघुकथा | Tagged | Leave a comment

कविता : दलित शब्द मेटाऔं

~बाबुराम पन्थी ‘गुल्मेली’~ विभेदको अन्त्य गर्नलाई दलित शब्द मेटाउनु पर्दछ दलितको बदलामा हामी एक नेपाली लेखिनु पर्दछ जातीय हिंसाको ऐंजेरू अब जरैदेखि उखेल्नु पर्दछ एकै जातको नयाँ नेपाल हामी मिली बनाउनु पर्दछ

Posted in कविता | Tagged | 1 Comment

गजल : मुटु रोप्ने छुरा भेटे

~दिपेन्द्र राई ‘अश्रुमाली’~ सांचो माया पिरतिमा मुटु रोप्ने छुरा भेटे । तड्पाएर यादै तादले मार्छु भन्ने कुरा भेटे । निष्ठूरिको प्रेमजालमा फस्नु फँसी सके पछी । अर्कै हातले लगाएको सिन्दुर पोते चुरा भेटे ।

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

लघुकथा : माला

~डा. टीकाराम पोखरेल~ पार्टीले उम्मेदवारको नामावली घोषणा गरयो । उम्मेदवारको लिष्टमा उसको नाम पनि देखेर ऊ दंग परयो । श्रीमतीलाई घरमा फोन गरेर यो शुभसमाचार सुनायो । श्रीमतीले छिमेकी, नातागोता, शुभचिन्तकलाई यही समाचार रिले गरी । छिमेकी, नातागोता, शुभचिन्तक माला … Continue reading

Posted in लघुकथा | Tagged | Leave a comment

गजल : गजल फुर्दा रैछन् निरु

~कमल प्रकाश पौडेल ~ सुन्ने तिमी रैछौ र त, गजल् फुर्दा रैछन् निरु तिम्रो अनुपस्थितिमा, श्रोता कुर्दा रैछन् निरु ।। गजल छैन आज ?’ भन्यौ, आतुर हुँदोरैछ मन तिम्लाई भनेपछि कलम्, झन् दगुर्दा रैछन् निरु ।।

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

गजल : प्यास बढ्यो हेर

~आचार्य प्रभा~ तिम्रो आगमनले मनको प्यास बढ्यो हेर तिम्रो तस्बिर मनभित्र शूल बनी गढ्यो हेर । अन्जान र खाली थियो मनको सँघार मेरो आशाको सुन्दर महल कस्तोगरी ठड्यो हेर ।

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

कविता : युद्ध

~आयाम लम्जेल~ युद्धको इतिहास कति भयावह छ, कति निर्मम छ तर पनि युद्धसंग मेरो कत्ति पनि विरक्ति छैन, म टुप्पाको लक्ष्य बाकेर हिडेको थिए कयौा उकालीहरू नाध्दै लम्केको थिए, टुप्पो पुग्दा नपुग्दै धोका भयो, म र मेरा विरोधी सबैले युद्ध … Continue reading

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

एकाङ्की : नयाँ प्राचार्य

~अप्सरा अज्ञात~ (भर्खर नयाँ नियुक्त एक उच्च माविका प्राचार्य कृष्ण आचार्य आफ्नो कोठामा टेबुल अगाडिको मेचमा बसिरहेका छन्। अगाडि र दाँया–बाँया पनि एक–एक वटा मेच राखिएका छन्। भित्र एउटा क्यालेण्डर छ। कापीमा केही लेख्न बसेका छन्।) हरिहर– (कोठामा प्रवेश गर्छ) … Continue reading

Posted in एकाङ्की | Tagged | Leave a comment

कविता : टाउकाे तातिएपछि

~बलदीप प्रभाश्वर चाम्लिङ~ बुझ्ने कुरा बुझियाे बुझेपछि टाउकाे तातियाे । टाउकाे तातिएपछि यी खुट्टाहरू पछ्याउन हाेइन, हिड्न खाेज्छन्, टेक्न हाेइन, कुल्चिन खाेज्छन्, अडिन हाेइन, पुग्न खाेज्छन् ।

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : बनु कि भस्मासुर ?

~संजु रायमाझी~ उम्लिएर रगत मेरो कहाँ पोखीयों कि भन्दछ , बम ,गोला बारुद कि बनुँ म बन्दुक भन्दछ ! टुटेको बाँधको भेल सरि मेरा यो रगत बग्दछ जब देख्दछु आमाको आँसु मेरा हात नै खुंडा बन्दछ !!

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : अनुभब

~गणेश पुर्बछाने मगर~ आज किन कुन्नि मलाई मृत्यु देखि डर लाग्छ तर मरी नै गए पनी सहीद को रुपमा अमर हुन मन लाग्छ आखिर जिन्दगी भन्नु हाम्रो केनै पो रहेछ यो त केवल धर्तिलाइ बोझ मात्र रहेछ

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

गजल : गजल अब लेख्दिन भो

~निर्मला अवस्थी~ कसैलाई दु:खी पार्ने गजल अब लेख्दिन भो आफ्नो पीर अन्त सार्ने गजल अब लेख्दिन भो।। लेखुँला म गीत बरु तिमीलाई हँसाउने तर तिम्रो आँशु झार्ने गजल अब लेख्दिन भो।।

Posted in गजल | Tagged | Leave a comment

कविता : आऊ मलाई सम्भोग गर !

~केदार वशिष्ठ~ लज्जित छु म आफैँ आज बन्द कोठामा तिमीहरुका पटक पटकका धेरै रात्रीका वैधानिक अनि सामूहिक बलात्कारमा पनि कसैको गर्भधारण गर्न असमर्थ भएकोमा म आफैँ धिक्कार्छु आफैँलाई !

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : एउटा असहज यात्रा तिम्रो र मेरो

~गणेश खड्का~ दुर्गम गलछेंडाहरुको सकसपूर्ण चेपबाट दूरस्पर्शित – सुवाशीत अफ्ठ्यारो ठाउँमा फूलेकी भिर फूल तिमी मेरो अनकन्टार गनतब्यहिन यात्राको कष्टकर पदचापहरुमा टाढैबाट तिम्रो चाहनाका एक बथान रहरहरु-खुशीहरु सुकोमल पाइला मिलाउने अभिलाषा जाहेर गर्दैछन् एक छाती हार्दिकताको मन बोकेर यतै आऊ … Continue reading

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

रामकुमार पाँडेका एघार हाइकुहरु

~रामकुमार पाँडे~ आनन्द होला पहाड चढेपछि समुद्र झर्दा मङ्गल ग्रह नजिक आयो कि क्या पृथ्बी हल्लियो

Posted in हाइकु | Tagged | Leave a comment

कविता : देवतालाई सम्बोधन

~लक्ष्मण श्रेष्ठ~ ए देवता ! खुरुक्क बाहिर निस्क मन्दिरको त्यो खोपीबाट तिमीसँग धेरथोर कुरा गर्नु छ हिसाब गर्नु छ चढाएको प्रसाद कसले खान्छ पुजारीले कि तिमीले?

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

गीत : मनको भित्ता

~शशीकला थापा सुब्बा~ मनको भित्ता छामी हेरें,घाम छेक्ने कुहिरो भेटे । जूनको छाती ताकि हेरें,त्याहा पनि पहिरो देखे।। रुखो हाँसो कती हाँसु ,खडेरीको बन जस्तो । कतै भार कतै भुवा ,बिधुवाको मन जस्तो ।। आफ्नो मन नापी हेरें,नभेटिने गहिरो भेटे … Continue reading

Posted in नेपाली गीत | Tagged | Leave a comment

कविता : एक थोक

~रमेश क्षितिज~ त्यसो त धेरै चीजहरू छन् पृथ्वीमा यो घुमिरहने पर्यटकजस्तो र्सर्ूय- मृदु मुस्कानजस्तो उसको बिहान यी बूढा पर्वतहरू र तिनीहरूको शालीन गम्भीरता यी तरुनी खोलाहरू र तिनीहरूको मादक चञ्चलता उकाली र चौतारीहरू

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : अलिखित पानाहरु

~निरज भट्टराई ‘मनोरोगी’ ~ अल्पबिराम कथाहरु भोगिएर लेख्या छैन उनको वियोग सधैभरी पालिएर भाक्या छैन समुन्द्रमा थोपा थोपा को कहाँ लेखिन्छ र कथा जिन्दगीको गोरेटोमा ठेश लाग्या भोगिएर लेख्या छैन

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : पुस्ता अपभ्रंश र संस्कृति

~बालमुकुन्द कार्की~ आमाले भन्नुभो- सानो उमेर भएका छोरालाई बलि दिएको नदेखाऊ तर ऊ, बलि दिएको हेर्न आतुर छ असाध्यै उत्सुक छ बाबाले फूलपाती चढाएको बलि पर्सिएकोमा रमाएको छ पल्लाघरे काकाले खुकुरी बोकी ताक मिलाएको

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : स्वतन्त्रताको खोजी

~खेम राई~ जिन्दगीका सुन्दर पलहरु तिम्रै पर्खाइमा वितिरहेछ तिम्रो आगमनको प्रतिक्षा कुरेर आज जिन्दगी त्यसै रोइरहेछ । तिमी भनेको यथार्थ हौ आजको वास्तविकता र आवश्यकता हौ अनि जीवनका सबै-सबै । रैपनि तिमीलाई पाउन तड्पिनु परेकोछ मनमनै विद्रोह

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : मेरो गाउँ

~कृष्णराज लावती लिम्बु~ अाजभोली विश्व बजारले खर्लप खाएछ , तिनपाने र तोङबाको ठाउँ रुसलान भोट्का र बियरले लिएछ । गुन्द्रुक सिन्की र किनेमाको अचार वाइवाइ साँदेकोले लिएछ । फाँदो सिलाम र फिलिङगेको अचारहरु अतीत भएछन् ।

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : गिद्धको साम्राज्य

~नेत्रबहादुर कुँवर ‘अशोक’~ हरेक दिन गिद्ध बिसे नगर्चीको शरीर ठुङ्छ सम्झेर गिद्ध रेस्टुरेन्टको परिकार जिब्रो स्वाद लिन चाहन्छ र बनाउँछु भन्छ–सुली । गिद्ध धूर्त छ गिद्ध साँच्चै गिद्ध छ ऊ नगर्चीलाई सिनो घोषणा गर्न तल्लीन छ बरु बदलामा भनि दिन्छ … Continue reading

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : प्रेम पत्र

~लक्ष्मी प्रसाद देवकोटा~ क. तारीफका कति कुसुम फुलेथे, यात्राको उपवनमा । अरुले आँखा रमाए ! तिमी कुसुमका रुपसँगैमा, काँढा पनि भै मीठो मनमा ! पूरा दिलले अपनाएँ । अरुले पाए अरुझैँ तिमीकन, मैले अलौकिक देखेर आफू भनीकन अपनाएँ । ख. … Continue reading

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : रोल्पाकी छोरी

~वैरागी जेठा~ रोल्पाकी छोरी क्रान्तिको बाटो हिँड्दा अक्रान्ति हुन सक्छ हरेक स्पातीमैदानहरूमा स्पाती मैदानका भेलहरू विरूद्ध एउटा भाइरस छिरेको हुन्छ वर्गसङ्घर्षको दुध चोर्न भुनभुन गर्दै घुमिरहेको हुन्छ सायद तिमीलाई थाहाछैन रोल्पाकी छोरी तिम्रो मार्चपासमा उभिएको भाइरसले

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment

कविता : चिहान खनिदिनु छ

~पुष्प गोपाल श्रेष्ठ~ म झुप्रोमा जन्मेको मान्छे झुत्रो र झुम्रोले लपेटी यही धुलो माटोमा लुडीबुडी खेल्दै यही हावा पानीमा हुर्केको म मेरो त थलो नै हो यो । मिरमिरे बिहानमा उठ्छु

Posted in कविता | Tagged | Leave a comment