Tag Archives: sangrahalaya

समालोचना : थारू साहित्यको अवस्था

~कृष्णराज सर्वहारी~ बिभिन्न इतिहासकारहरूले थारू जतिलाई नेपालको सबैभन्दा पुरानो आदिवासी जनजाति मानेका छन् । ‘यस जातिका कृषिमा समर्पित परिश्रमी मानिसहरू नेपालको मेचीदेखि महाकालीसम्मका तराई र भित्री मधेशका समथर भूभागमा वसोवास गरेका छन् र आफ्नो जीवनलाई हिलो धुलोमा घोलेर खेतीवारी लहलह … Continue reading

Posted in समालोचना | Tagged , , , , | Leave a comment

कविता : सिता वाणी

~प्रणिका कोयु~ सिता वाणी सदियौंसम्मको मौनता तोडेकी छु मेरो जिवनगाथा तपाईको जानकारी जाँच्दैछु शिवधनु? राम बलशाली थिए, वा हतियारले लडाकु चिन्यो? कि मैले खुसुक्क थाहा दिए आखिर पूजा त म गर्थें नि दिनानुदिन वनवास? कहाँ दरबारिया किचलोभित्रको बुहार्तन

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

पुस्तक समीक्षा : हाम्रो छाती र लिलामको बहादुरे

~आन्विका गिरी~ जगदिश घिमिरेको लिलाम उपन्यास पढिसकेपछी मैले मार्च २००९ तिर यो लेख लेखेको थिए! भावना बगेर लेखे जस्तो लाग्छ, तर मेरो देशप्रतिको मेरो भावनामा हिजो, आज र भोलीमा फरक यति मात्र हुनेछ कि हिजो भन्दा आज र आज भन्दा … Continue reading

Posted in पुस्तक समीक्षा | Tagged , , , , , | Leave a comment

गजल : यो जिवनको सार भो

~शालिकराम मुसाफिर~ तिक्तता र रिक्तता नै, यो जिवनको सार भो लुकिछिपि धाउदा नै, यो जिवनको हार भो । कछुवा र खरायोको, कथा सुनि थाकि सके यथार्थलाई नबुझ्दा नै, यो जिवनको हार भो ।।

Posted in गजल | Tagged , , , | Leave a comment

कविता : अन्तर

~ बिना थिङ तामाङ ‘सुनगाभा’~ मन त लागेकै हो कालो गाउन र दोहोरो त्रिकोणिय घेराको स्काफ कहिल्यै नलम्बिएको यो घाँटीमा सर्लक्क भिरेर बडेमानको तस्वीर खिचाउँ त्रि.बि.को दिक्षान्त समारोहमा रंगशालाको प्राङ्गणमा इच्छाहरुको पहाड छैन म संग

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

महावीर विश्वकर्माका पाँच मुक्तकहरु

महावीर विश्वकर्मा १) न आगोले रुवायो, न पानीले रुवायो । मलाई त मेरै जीन्दगानीले रुवायो । । जसलाई परेलीले ढाकेर राखेँ पछि त्यही आँखाको नानीले रुवायो । । । २) नदी बनायो कसले अनि डुङ्गा कसले बनायो ? डुङ्गा जस्तै … Continue reading

Posted in Misc | Tagged , , , | Leave a comment

व्यङ्ग्य कविता : हाँस्नु कि रूनु

~टंक आचार्य~ औँलो दिँदा डुँडुलो निल्नु ‘सु’ गर्ने बाहेक केहीमा मन नमिल्नु । कर छल्नु , नतिर्नु विदेश पुगेछि घर नफिर्नु ऋण लिनु तिर्ने कुरै नगर्नु

Posted in कविता, हास्य - व्यङ्ग्य | Tagged , , , , , | Leave a comment

लघुकथा : अनौठो सजाय

~विश्वराज अधिकारी~ अंकितले भने “मैडम, म एक किसिमले पागल जस्तो भएको छु। न त ठीकसँग बाँच्न सकि रहेको छु, न त मर्न सकेको छु, आत्म हत्या गरेर। तपाँईले मलाई केही पनि नगरेकोले त झनै विचलित तुल्याएको छ मलाई। मैले त … Continue reading

Posted in लघुकथा | Tagged , , , | Leave a comment

Translated Poem : Shaking Palms

~Mani Lohani~ Translated by Yuyutsu Sharma This evening and the birds returning to their nests. The burning moon and like our youth flowing waters of the brook.

Posted in Translated Poem | Tagged , , , , , | Leave a comment

छन्द कविता : छन्द र म

~डा. लेख निरौला~ छन्द : उपजाति हो छन्द बुझ्ने क्षमता भएन बुझ्दै नबुझ्दा ममता भएन सिकेर झट्टै पनि जानिएन… गाह्रो हुनाले अनि मानिएन ।। बुझेर भित्री जब मर्म सारा लेख्ने ममा छैन कुनै इसारा के छन्द कस्तो कसरी रचिन्छ

Posted in छन्द कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

कविता : गणतन्त्र

~पशुपति कर्माचार्य~ जनआन्दोलनको आलो घाउबाट जन्मेकी, रजस्वला नभएकी, कलिलो बालिकाको घाँटी थिची-थिची सामुहिक बलात्कारको शिकारमा

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

कविता : शेरको काँधमा प्रचण्ड

~कृष्णराज खनाल~ अब हामी सुन्न चाहान्नौँ बन्दूकको नाद तिमी ढाडमा चढेर टाउकोमा नहान ! प्रिय प्रचण्ड, तिमी अहिले शेरको काँधमा सवार छौ ढलिमली गर त्यसमाथि लगाम कस उसलाई कुन्दा हान यो ‘बहादुर’ छ किनकि यो बुद्धु छ ।

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

कथा : बिधिको बिधान

~मीरा मन थापा~ समर्पण अरु केटाहरु भन्दा अलि फरक थियो उ अरु झैँ सबलाङ्ग थिएन सानैमा पोलियोले एउटा खुट्टा कमजोर भएको रे उसकी बहिनी यसै भन्थिन्। किशोरावस्थामा हुने सबैखाले स्वाभाविक चंचलता भने उसमा पनि विद्यमान थिए, जसरी अरु युवाहरुमा हुने … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged , , , , | Leave a comment

गजल : झरिको दिन याद आयो!

~अशोक ‘खलानको मान्छे’~ हिजो संगै भिजेको झरिको दिन याद आयो! भिर पाखा हिंडेको पशिना को स्वाद आयो!! चौतारानी उस्तै ह्रैछ बर पिपल नि उस्तै! स्‍मृति मा छरिएर झझल्कोको नाद आयो!!

Posted in गजल | Tagged , , , | Leave a comment

गीत : फूल फुल्यो

~यशोदा अधिकारी~ फूल फुल्यो काँडाबीच टिप्न गाह्रो भो निष्ठुरीको याद आउँछ मेट्न गाह्रो भो जति जान्छु परपर आउँछिन् उनी वर सम्झाउँछ हल्लिएर पीपलु र बर फूल फुल्यो…॥

Posted in नेपाली गीत | Tagged , , , | Leave a comment

पौराणिक कथा : हिरण्यक ताम्रचूड

~उमाशङ्कर द्विवेदी~ चित्रग्रीव परेवाको बन्धन हिरण्यक मुसाको जहान परिवारका सदस्यहरूले सजिलैसित काटी मुक्त गरिदिएको घटना हेरेर लघुपत्तनक काग छक्क पर्‍यो । उसले मनमनै विचार गर्‍यो–हिरण्यक मुसो आपत आइपरेको बेला धेरै उपयोगी छ । अत: जसरी भए पनि यस मुसासँग मैत्री … Continue reading

Posted in पौराणिक कथा | Tagged , , , , | Leave a comment

गीत : आँखैभरि दुई ओठै भरि

~बच्चु कैलाश~ आँखैभरि दुई ओठै भरि मायालुको माया बस्यो छातिभरि रातैभरिऔ दिनैभरि दर्शनको प्यास बस्यो जिन्दगी भरि

Posted in नेपाली गीत | Tagged , , , | Leave a comment

गजल : रहर परदेशीको

~बिमला शर्मा ढुङ्गाना~ पुरा नभै मर्छन् यहाँ, रहर परदेशीको । अनौठा छन् यस्ता कति,खबर परदेशीको। मातृभूमि छाड्नु पर्दा बन्छन् यति बेहाल , नठान्नु है हुन्छ मुटु,पत्थर परदेशीको।

Posted in गजल | Tagged , , , | Leave a comment

गजल : बाच्ने आधार देखिन

~रिता खड्का ‘त्रिलता’~ सिन्दुर मैले पाएकै थिएँ बाच्ने आधार देखिन पलपल मेरो जस्तो उनको मन बारबार देखिन समाजले हेर्दा हकअधिकार पाए जस्तै देखिने बिडम्बना नारीलाई साथ दिने कारागार देखिन

Posted in गजल | Tagged , , , | Leave a comment

कविता : आफैलाई चिट्ठी

~प्रमोद अधिकारी~ आँखा चिम्म गर्दा संसार सुन्दर देख्छु म निस्पट्ट अन्धकारमा सबै एकै रङ सबै समान सबै एकैनाश । आँखा खोल्न तर्सिन्छु

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

बहरबद्ध गजल : कहाँ खाेजिएन ?

~जीवराज बुढाथोकी~ सवै ठाउँ माया, कहाँ खाेजिएन ? जहाँ खाेजुँ भन्थें, कहीं भेटिएन । अधूराे रह्याे त्याे, अपेक्षा सधैंकाे, नभेटे नि चित्त, बुझेकाे थिएन ।

Posted in गजल | Tagged , , , | Leave a comment

गजल : माया गरे हुन्थ्यो

~निर्मला अवस्थी~ मैले जस्तै तिमीले पनि माया गरे हुन्थ्यो कहिले काहीं साँझपख बेसी झरे हुन्थ्यो।। स्थीर छैन यो मनलाई कति डुलाई राखु त्यो मन पनि बरु अब यतै सरे हुन्थ्यो।।

Posted in गजल | Tagged , , , | Leave a comment

कथा : डा.सी-फुडको पुनर्जन्म

~रुमन न्यौपाने ‘अमन्त’~ समय । त्यस समय भित्रको एउटा लामो समय । त्यस लामो समय बिचको धेरै पलहरु भित्रबाट छुट्टिएको एउटा छोटो समय । अनगीन्ती भ्रमहरु । अनगीन्ती सपनाहरु । अनि असिमीत जन्महरु जसलाई समयको त्यहि छोटो बाटोमा रेखाङ्गन गरिएको … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged , , , , | Leave a comment

गजल : उही छ !

~राजुराम मुनंकर्मी~ चुनावकाे कदर नगर्ने नेताकाे जात उही छ ! अझै पनि सत्ता माेहकाे बात उही छ ! अब त घैंटामा घाम लाग्ने अाशा थियाे गजबै भयाे अझै पनि मात उही छ!

Posted in गजल | Tagged , , , | Leave a comment

लघुकथा : रक्सी

~विवेक दुलाल क्षेत्री ‘दमक’~ लेप्चा बाजे र लेप्चिनी बज्यैका सन्तान नभएका होइनन् .एक छोरा र एक छोरी भएकै हुन् .छोरोचाही सानैमा कालोज्वरले लगेपछि एउटी छोरी सानी मात्र थिइ .सानीलाई पोखराको केटासित विवाह गरी दिएकोमा कहिलेकाही उ पनि नाती च्यापेर आउने … Continue reading

Posted in लघुकथा | Tagged , , , | Leave a comment

किशोर रेग्मीका पाँच हाइकुहरु

~किशोर रेग्मी~ जीवन फेरि भूकम्प अस्थीपञ्जर थुप्रो जीवनको बाटो ? कार्यकर्ता

Posted in हाइकु | Tagged , , , | Leave a comment

व्यङ्ग्य निबन्ध : कवि, कविता र टिकट

~राजकुमार रेग्मी~ एकजनाले अर्काेलाई लखेट्दै गरेको हुन्छ । वरिपरिका मानिसले पाकेटमार ठानेर भाग्नेलाई पक्रन्छन् । त्यसपछि हातमा भएको कापी खोल्दै लखेट्ने मानिस भन्छ, ‘उहाँको कविता मैले ध्यान दिएर सुने तर मेरो सुन्नेबेला भाग्नुभयो । उहाँलाई दह्रोसँग समाउनुस्, कविता नसुनाइ म … Continue reading

Posted in निबन्ध, हास्य - व्यङ्ग्य | Tagged , , , , | Leave a comment

व्यङ्ग्य लघुकथा : छोरीलाई विद्यालय भर्ना गर्दा…

~करुण ढकाल~ केही दिनयता छोरीको विद्यालयभर्नासम्बन्धी विषयले कुटुकुटु टाउको खाइरहेको थियो। एलकेजी पास छोरीलाई यूकेजीमा भर्ना गर्नु थियो। पुरानै विद्यालयमा भर्ना गरिदिने मेरो सोचाइ, श्रीमतीले नोट अफ डिसेन्ट लेखेपछि त्यसले हावा खायो । कम दाम तिरे पुग्ने पुरानो स्कुलको पढाइ … Continue reading

Posted in लघुकथा, हास्य - व्यङ्ग्य | Tagged , , , , | Leave a comment

व्यङ्ग्य निबन्ध : थुइक्क तोरीलाहुरेहरु

~केशु बिरही~ हिजो जस्तो लाग्छ लप्टन वाजेले भनेका यी शब्दहरु । लप्टन अर्थात विध्याधर जैसी । वास्तविक नाम विध्याधर जैसी भएपनि उनी गाउँघरमा लप्टनबाजेकै नामले प्रख्यात थिए । सवैले उनलाई लप्टन वाजे नै भन्थे । लप्टनबाजे फरासीला स्वभावका नभए पनि … Continue reading

Posted in निबन्ध, हास्य - व्यङ्ग्य | Tagged , , , , | Leave a comment

व्यङ्ग्य कविता : पप्पी सेम सेम

~लक्ष्मण गाम्नागे~ हाम्रा नेता अङ्कलको कति ठूलो भुँडी भुँडी देखी वाक्क भा’छिन् उनकै घरकी बूढी । सुराल–साडी फेरे जस्तै अङ्कल गाडी फेर्छन् केही भन्नु हुन्न यिनी आँखा तरी हेर्छन् ।

Posted in कविता, हास्य - व्यङ्ग्य | Tagged , , , , , | Leave a comment

कविता : कुटिल शासनशैयामा

~दीपक कुमार ज्ञवाली~ धर्मको नाममा, अधर्मलाई नष्ट गर्नको लागि धर्मलाई साछी राखेर अधर्मको युद्ध गर्नेहरुको समाजमा पूजनीय अवस्थाले वारम्वार प्रेरित गरिरहेकोछ यूद्धआमन्त्रणरुपि जुवाको खालमा बस्न

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

व्यङ्ग्य कविता : म्यादीमाइला

~डा. ऋषि बस्ताकोटी~ मधुमाइला हिजै जस्तो लाग्छ- जोत्दजोत्दैको हलगोरू फुकाएर, चराउँदा चराउँदैका गाइबाख्रा गोठमा छाडेर तिमी म्यादी पुलिस भएको। हिजैजस्तो लाग्छ– देशको मुहार फेर्ने चुनाव गराउन भनेर तिमी रातो टोपी लगाउँदै कटबाँसको लाठी टेकेर सातदोबाटो भञ्ज्याङमा गएको।

Posted in कविता, हास्य - व्यङ्ग्य | Tagged , , , , , | Leave a comment