Tag Archives: nepali sahitya

गजल : नैतिकता कहाँ पाउनु

~राजुराम मुनंकर्मी~ “चाचाचु” काे जमानामा, नैतिकता कहाँ पाउनु नक्कली रहेछ ईमान्दारिता,भाे जहांतहीं नधाउनु ! सत्यलाई पाखामा राखी, कमाएकाे इज्जत नै हाे कसैगरी बचाउन, गीत बनाई उतै गाउनु !

Posted in गजल | Tagged , , , | Leave a comment

संस्मरण : झुसिलकिरे पुराण

~मोमिला~ स्मृतिमै सही, आप्नै जीवनको रङ्गमञ्चमा झुसिलकिरा बनेर घस्रिरहेको अभिनेताका रूपमा आपूलाई आपैले दर्शक बनेर हेरिरहँदा आप्नो या जोसुकैको शरीरमा पनि एक किसिमको नकारात्मक तरङ्ग सञ्चारित भई इन्द्रियहरूले मन नपर्दो क्रियात्मक भाव व्यक्त गर्दछ र त्यसको असर स्वरूप वरिपरिको पर्यावरणीय … Continue reading

Posted in संस्मरण | Tagged , , , , | Leave a comment

उज्ज्वल जी.सी.का नौ मुक्तकहरु

~उज्ज्वल जी.सी.~ न कसैलाई अनादरले हेर्न चाहन्छु म न कसैलाई समस्याले बेर्न चाहन्छु म हो,कर्म गर्दा पराजय भोग्नै किन नपरोस ? सधै‘ दुखीको जीवनरेखा फेर्न चाहन्छु म । **************0************** भाषा र कला हरायो भने रहन्न देश नै बिर्सियौं भने संस्कृतिलाई … Continue reading

Posted in मुक्तक | Tagged , , , | Leave a comment

नियात्रा : अतिथि देवो भवः

~भीष्म उप्रेती~ हामी दिपायलमा थियौ“ । हाम्रो लक्ष्य कपलदेही गाउ“ विकास समितिमा पुगेर सा“झ पुनः दिपायल नै र्फकने थियो । त्यसैले बिहानको कलिलो घामस“गै हि“ड्न थाल्यौ“ । २०५८ जेठ १५ गते सोमबारको कुरा हो यो । बाटो उकालो थियो । … Continue reading

Posted in नियात्रा | Tagged , , , , | Leave a comment

कात्यायनका केही हाइकुहरू

~कात्यायन~ चीर हरण बुभुक्षुको बुभुत्सा काम देवता ! देव दानव मानव अमानव धर्म अधर्म ! प्रलयंकारी विनाशकारी शमा बाँकी छ भोग्न ! शमाको बीज खोजेर कहाँ खोज्ने

Posted in हाइकु | Tagged , , , | Leave a comment

कविता : फूलै फूलमा

~दिलिप योन्जन~ फूलै फूलमा सजाउछु भन्नेले,काडाको बास पारी दियो जन्म२ सगै जिउने मर्नेले, आधा बाटोमा छाडी दियो ! जुन तारा दिन्छु भन्नेले, घर न घाटको बनाई दियो हासो खुसी दिन्छु भन्नेले,आसुको सागारमा डुबाई दियो !

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

लघुकथा : यस्ता मान्छे

~अरुणबहादुर खत्री “नदी”~ कार्यालयमा काम गरिरहदा मेरो साथीले मलाई मोबाइलमा फोन गरेर ‘टि.आइ.ए.को हाकिमसाहेब अहिले को हुनुहुन्छ ?’ भने । ‘खै मलाई थाहा भएन ?’ मैले भनें । ‘आज दिनभरिमा जसरी हुन्छ पत्ता लगाएर मलाई खबर गर्नु होला’ साथीले भने … Continue reading

Posted in लघुकथा | Tagged , , , | Leave a comment

कविता : आपतकाल

~बिमल गुरुङ~ राँकेभुत छट्पटाउँछ/ अत्तालिंन्छ/ टेबुल ठटाउँछ । कन्चटमा हात राख्छ तातिएको खप्परलाई एक टिन रगतमा भिजाएर निकालेको रुमालले हलुका बनाउन खोज्छ चिच्याउँछ/ कराउँछ/ रिसाउँछ

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

लघुकथा : सम्बन्ध बिच्छेद

~ज्ञानेन्द्र कुरुम्भङ ‘पखेरे कान्छा’~ करिब डेढ दशक अगाडि विवेक र प्रभा बिच प्रेम बिबाह भएको थियो। माया,ममता र स्नेह का साथ अगाडि बढी रहेको ऊनीहरुको सम्बन्धमा अचानक तुषारापात पर्न थाल्यो । ज्वई, पोई बिच शंका र उपशंका हावी हुँदै गयो। … Continue reading

Posted in लघुकथा | Tagged , , , | Leave a comment

कथा: पुरानो डायरी बाट…

~बिष्णुमणी अधिकारी~ एस एल सि सकाएपछी….. घरमा बुढा भएका बा आमा दिदिको बिवाह अनि मेरो पढाईको ऋण सबै चपेटामा हुँदै गर्दा बर्खा नथेग्ने छानो मुनि त्यत्ती बस्न मन लागेन गाउँमा! रहर पलायो काठमाडौं जाने अनि काम गर्ने अनि पैसा कमाएर … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged , , , , | Leave a comment

कविता : अझै अघि बढ शुभकामना तिमीलाई

~दिपक अभिमन्यू~ अझै अघि बढ शुभकामना तिमीलाई | पुरुषले मेरी प्यारी अर्धाङ्गीनी मेरी प्यारी जीवन सङ्गीनी वा मेरी प्यारी ममतामयी आमा प्यारी दिदी वा प्यारी बहिनी वा मेरी रानी महारानी दिलकी रानी वा हृदयकी रानी मेरी प्रेमिका वा मेरी प्यारी … Continue reading

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

कविता: अर्को भ्यालेन्टाइनमा तिमलाई चुम्बन

~सविता सापकोटा~ वर्षाै भइसकेछ प्रिय तिमी बिदेशियकाे तिम्रै हातमा हात समातेर भ्यालेन्टाइनमा सँगै दुनियाँ नघुमेकाे जहाजमा उडेर तिमी गएजस्तै म तिमीसँग उड्न सकिन् यसमा मेराे के दाेष प्रिय ? याे भ्यालेन्टाइनमा पनि तिमीलाई चुम्न सकिन् ।

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

कविता : लिम्वुवान

~टंक सम्वाहाम्फे~ लिम्वुवान युगौ देखि थियो नेपाली मानचित्र भित्रै काहा मेटिएको छ र? छ अहिले पनि उस्तै र रहिरहने छ धरतीको अस्तित्व रहुन्जेल

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

कविता : बाल मजदुर

~प्रकाश सुनुवार ‘निराकार’~ आज श्रमिक दिवस जताततै हार्षोल्लास छाएको छ सारा दुनियाँका मजदुरहरु रमाइरहेका छन् संसार निर्माण गर्न सफल भएकोमा नाचगान गरिरहेका छन् संसारलाई अझ सुन्दर वनाउने संकल्पहरुका साथ एकआपसमा शुभकामनाहरु वाँढिरहेका छन् ।

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

कविता : बेपत्ता

~रमेश क्षितिज~ अझै मेटिएका छ्रैनन् ब्ल्याकबोर्डमा लेखिएका अक्षरहरू पढाइरहेको थियो ऊ विद्यार्थीहरूलाई नैतिक शिक्षा अचानक आएर हतियारधारीले बलजफ्ती घिसार्दै लगेपछि फर्केको छैन ऊ स्कुल र कलिला आँखाहरूमा अझै व्याप्त छ त्रास गाउँमा – चाडपर्व, उत्सवहरूमा

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

गजल : रट्दैछ यहाँ

~सन्तोष रोकाया~ सानो नाबालक, तिम्रा सिद्धान्त, रट्दैछ यहाँ अनि तिम्रै, भोजभतेरको कहानी, पढ्दैछ यहाँ तिमी भन्छौं मात्र, सर्वसुलभ अनि गुणस्तरीय शिक्षा

Posted in गजल | Tagged , , , | Leave a comment

व्यङ्ग्य निबन्ध : सुब्बिनी बज्यै

~चूडामणि खनाल~ दम्पतीको शयनकक्ष एउटै भए पनि ओछ्यान भने छुट्टाछुट्टै छन् । एकले अर्काको घुरेको आवाज पनि सुन्छौँ अनि अन्टसन्ट बर्बराएको पनि थाहा पाउँछौँ । हाम्रो रात्रिकाजस्तो दैनिकी भने हुँदैन । उनी दिनभरि घरमै बस्छिन् र गृहिणी हुन्छिन् म भने … Continue reading

Posted in निबन्ध, हास्य - व्यङ्ग्य | Tagged , , , , | Leave a comment

कविता : एक टूक्रा घाम

~प्रेमा शाह~ सुन फुल्ने देशमा एक टुक्रा घाम छुनै डर लाग्ने कोपिला घाम वरीपरी फैलिएको पातलो घाम पछी पछी लाग्दा लाग्दै कता हराउछ घाम कस्तुरीको बास्ना झै छोप्ला जस्तो घाम

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

समालोचना : थारू साहित्यको अवस्था

~कृष्णराज सर्वहारी~ बिभिन्न इतिहासकारहरूले थारू जतिलाई नेपालको सबैभन्दा पुरानो आदिवासी जनजाति मानेका छन् । ‘यस जातिका कृषिमा समर्पित परिश्रमी मानिसहरू नेपालको मेचीदेखि महाकालीसम्मका तराई र भित्री मधेशका समथर भूभागमा वसोवास गरेका छन् र आफ्नो जीवनलाई हिलो धुलोमा घोलेर खेतीवारी लहलह … Continue reading

Posted in समालोचना | Tagged , , , , | Leave a comment

कविता : सिता वाणी

~प्रणिका कोयु~ सिता वाणी सदियौंसम्मको मौनता तोडेकी छु मेरो जिवनगाथा तपाईको जानकारी जाँच्दैछु शिवधनु? राम बलशाली थिए, वा हतियारले लडाकु चिन्यो? कि मैले खुसुक्क थाहा दिए आखिर पूजा त म गर्थें नि दिनानुदिन वनवास? कहाँ दरबारिया किचलोभित्रको बुहार्तन

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

पुस्तक समीक्षा : हाम्रो छाती र लिलामको बहादुरे

~आन्विका गिरी~ जगदिश घिमिरेको लिलाम उपन्यास पढिसकेपछी मैले मार्च २००९ तिर यो लेख लेखेको थिए! भावना बगेर लेखे जस्तो लाग्छ, तर मेरो देशप्रतिको मेरो भावनामा हिजो, आज र भोलीमा फरक यति मात्र हुनेछ कि हिजो भन्दा आज र आज भन्दा … Continue reading

Posted in पुस्तक समीक्षा | Tagged , , , , , | Leave a comment

गजल : यो जिवनको सार भो

~शालिकराम मुसाफिर~ तिक्तता र रिक्तता नै, यो जिवनको सार भो लुकिछिपि धाउदा नै, यो जिवनको हार भो । कछुवा र खरायोको, कथा सुनि थाकि सके यथार्थलाई नबुझ्दा नै, यो जिवनको हार भो ।।

Posted in गजल | Tagged , , , | Leave a comment

कविता : अन्तर

~ बिना थिङ तामाङ ‘सुनगाभा’~ मन त लागेकै हो कालो गाउन र दोहोरो त्रिकोणिय घेराको स्काफ कहिल्यै नलम्बिएको यो घाँटीमा सर्लक्क भिरेर बडेमानको तस्वीर खिचाउँ त्रि.बि.को दिक्षान्त समारोहमा रंगशालाको प्राङ्गणमा इच्छाहरुको पहाड छैन म संग

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

महावीर विश्वकर्माका पाँच मुक्तकहरु

महावीर विश्वकर्मा १) न आगोले रुवायो, न पानीले रुवायो । मलाई त मेरै जीन्दगानीले रुवायो । । जसलाई परेलीले ढाकेर राखेँ पछि त्यही आँखाको नानीले रुवायो । । । २) नदी बनायो कसले अनि डुङ्गा कसले बनायो ? डुङ्गा जस्तै … Continue reading

Posted in मुक्तक | Tagged , , , | Leave a comment

व्यङ्ग्य कविता : हाँस्नु कि रूनु

~टंक आचार्य~ औँलो दिँदा डुँडुलो निल्नु ‘सु’ गर्ने बाहेक केहीमा मन नमिल्नु । कर छल्नु , नतिर्नु विदेश पुगेछि घर नफिर्नु ऋण लिनु तिर्ने कुरै नगर्नु

Posted in कविता, हास्य - व्यङ्ग्य | Tagged , , , , , | Leave a comment

लघुकथा : अनौठो सजाय

~विश्वराज अधिकारी~ अंकितले भने “मैडम, म एक किसिमले पागल जस्तो भएको छु। न त ठीकसँग बाँच्न सकि रहेको छु, न त मर्न सकेको छु, आत्म हत्या गरेर। तपाँईले मलाई केही पनि नगरेकोले त झनै विचलित तुल्याएको छ मलाई। मैले त … Continue reading

Posted in लघुकथा | Tagged , , , | Leave a comment

छन्द कविता : छन्द र म

~डा. लेख निरौला~ छन्द : उपजाति हो छन्द बुझ्ने क्षमता भएन बुझ्दै नबुझ्दा ममता भएन सिकेर झट्टै पनि जानिएन… गाह्रो हुनाले अनि मानिएन ।। बुझेर भित्री जब मर्म सारा लेख्ने ममा छैन कुनै इसारा के छन्द कस्तो कसरी रचिन्छ

Posted in छन्द कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

कविता : गणतन्त्र

~पशुपति कर्माचार्य~ जनआन्दोलनको आलो घाउबाट जन्मेकी, रजस्वला नभएकी, कलिलो बालिकाको घाँटी थिची-थिची सामुहिक बलात्कारको शिकारमा

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

कविता : शेरको काँधमा प्रचण्ड

~कृष्णराज खनाल~ अब हामी सुन्न चाहान्नौँ बन्दूकको नाद तिमी ढाडमा चढेर टाउकोमा नहान ! प्रिय प्रचण्ड, तिमी अहिले शेरको काँधमा सवार छौ ढलिमली गर त्यसमाथि लगाम कस उसलाई कुन्दा हान यो ‘बहादुर’ छ किनकि यो बुद्धु छ ।

Posted in कविता | Tagged , , , , | Leave a comment

कथा : बिधिको बिधान

~मीरा मन थापा~ समर्पण अरु केटाहरु भन्दा अलि फरक थियो उ अरु झैँ सबलाङ्ग थिएन सानैमा पोलियोले एउटा खुट्टा कमजोर भएको रे उसकी बहिनी यसै भन्थिन्। किशोरावस्थामा हुने सबैखाले स्वाभाविक चंचलता भने उसमा पनि विद्यमान थिए, जसरी अरु युवाहरुमा हुने … Continue reading

Posted in नेपाली कथा | Tagged , , , , | Leave a comment

गजल : झरिको दिन याद आयो!

~अशोक ‘खलानको मान्छे’~ हिजो संगै भिजेको झरिको दिन याद आयो! भिर पाखा हिंडेको पशिना को स्वाद आयो!! चौतारानी उस्तै ह्रैछ बर पिपल नि उस्तै! स्‍मृति मा छरिएर झझल्कोको नाद आयो!!

Posted in गजल | Tagged , , , | Leave a comment

गीत : फूल फुल्यो

~यशोदा अधिकारी~ फूल फुल्यो काँडाबीच टिप्न गाह्रो भो निष्ठुरीको याद आउँछ मेट्न गाह्रो भो जति जान्छु परपर आउँछिन् उनी वर सम्झाउँछ हल्लिएर पीपलु र बर फूल फुल्यो…॥

Posted in नेपाली गीत | Tagged , , , | Leave a comment