Author Archives: Editor

समीक्षा : गजलको परिचय, अर्थ र परिभाषा

~डा. घनश्याम परिश्रमी~ सैद्धान्तिक आलेख १.१. विषयप्रवेशः गजल अधुनातन नेपाली साहित्यिक जगत्मा अत्यन्त प्रभावकारी काव्य विधाका रूपमा देखा परेको छ । वास्तवमा अचेल हरेक तह र तप्काका पाठक तथा श्रोताहरू गजल औधि मन पराउँछन् । आजभोलि त्यस्ता साहित्यिक पत्रिकाहरू बिरलै पाउन सकिन्छ जसमा गजलको समाविष्टि नभएको होस् । एउटा जमाना थियो, जुन वेला गजल राजा(महाराजाहरूका दरबारमा, रनिवासमा र नवाबहरूका कोठीमा पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् →

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : समीक्षा | Tagged , | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

कविता : किन हो ?

~ध्रुव दवाडी~ किन हो यसरी हर हर तृष्णा लागिरहेको होला ? प्रतिपल मनले मरि मेट्दै के खोजिरहेको होला ? थोपा थोपी पिउँदा पिउँदै झन् झन् बढ्ने तिर्खा – मैले कल कल पिउने केही जगतीतलमा होला । यसले शीतल स्वाद् चखाइ कण्ठ भीजाइदेला । निर्दयताले रुख्खिरहेको आँत रसाइदेला ।।

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : कविता | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

कविता : प्रेम : त्यसको बहुआयामिक रूप

~केदारमान व्यथित~ कहिल्यै पनि धमिरा नलाग्ने, जरामा पनि प्राप्त नहुने, निरन्तर मानसिक पुष्प भने फक्रिरहने कल्पद्रुम हो प्रेम । एक शब्द पनि नबोली मौनबाटै नरनारीका मनमा आफ्नो अस्तित्वको आभास उत्पन्न गर्न सक्नु प्रेमको विशेषता हो । प्रेमलाई विश्व-जीवनदर्शनकै रूपमा प्रतिष्ठा प्राप्त हुन सके

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : कविता | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

कथा : छुटेकी प्रेमिका..

~प्रकाश गिरी~ मलाई निकै उकुश-मुकुश भइरहेको छ। तीस वर्षसम्म बिताएका स्वतन्त्र पलहरू अब हरण हुदैँछन्, बाटोमा कुनै सुन्दर युवती देख्दा मुस्कुराउँदै टोलाउनुको सट्टा आँखाहरू भुँईको धुलोमा गाडेर हिड्नुपर्ने लाचार विवशताले मलाई अंगाल्दै छ। हो…मेरो बिहे हुदैछ र म दुलहिको घरमा मण्डवरुपि जेलभित्र कैद छु। “ल अब जुठो खाने!” – कोही बोल्दैछन्। पण्डितलेनै भने कि अरु कसैले भन्ने मैले भेऊ पाइन। पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् →

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : नेपाली कथा | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

कथा : एउटै खाट

~अमर न्यौपाने~ श्यामकृष्णलाई उज्यालोले उठायो । मलाई पनि उज्यालोले उठायो । हाम्रो डेरा अगाडिका पण्डित बूढाले भने उज्यालोलाई नै उठाए । किनभने उनले शंखघण्ट बजाएपछि मात्र उज्यालो भयो । यस्तो लाग्यो, शंखघण्टको आवाजले नै उज्यालो ब्युँझेको हो र उठेको हो । पण्डित बूढाले पूजापाठ सकेर निधारमा तीनधर्के टीका लर्काए र केके स्तोत्र पाठ भट्भटाउँदै आँगनमा आएर उभिए । चारैतिर हेरे पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् →

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : नेपाली कथा | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

कथा : जालिनी

~ध्रुवसत्य परियार~ राजा जयस्थितिलाई पुत्री लाभ हुन्छ । ‘महाराजका लागि अत्यन्तै खुसीको बात छ, राजकुमारी जालिनी बत्तीसै लक्षणले युक्त छिन् । यस्तो योग लिएर जन्मेकी छिन्, उनले देशलाई समृद्ध र स्वायत्त बनाउनेछिन् । संसारमा यो देशलाई न्यायको प्रतिमूर्ति भनेर चिनाउनेछिन् । सारा दुःखी र निमुखा प्रजालाई शान्तिको श्वास फेराउनेछिन् । आफ्ना सबै प्रजा सुख र शान्तिले बाँचेको देख्न पाउनु महाराजका पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् →

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : नेपाली कथा | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

केस्रा : गुन

~मीना पुमा राई~ नभुल्नु गुन उधारो नुन ईज्जतसंग मिल्दैन सुन

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : केस्रा | Tagged , | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

कविता : शून्य समय ,मान्छेहरू र बस्ती

~सुवास खनाल~ भयले चड्कन हानेको अनुहार बोकेर जब ओरालो झर्न लागे मान्छेहरू सपनातिरको बस्तीहरूबाट र हिँडिरहे चुपचाप अँध्यारो फैलिरहेको निर्जन जङ्गलको मुख ताकेर त्यसपछि किनकिन मेरो बोली नै रोक्किएजस्तो भैरहेछ किनकिन मेरो सास तलको तल हुन खोजेजस्तो लाग्दैछ

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : कविता | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

पुस्तक अंश : ज्ञान मर्दछ हाँसेर रोइ विज्ञान मर्दछ

~बालकृष्ण सम~ शण्ड – कुमार, पहिले जान, पढ विज्ञान बेसरी, त्यसै विषयमा बोल जानेर अनि, च्याट्ट यो सबके बीचमा । प्रल्हाद– (एकै छिनपछि ) एक एक हो, ज्ञान यो मिल्यो, जीवनीभर के जप्तै जाने, त्यो-दुइ होइन – तीन होइन – ? यो मैले जाने संसारमा हरि एक हुन्, सत्य हो एक, उसकी ज्ञान एक हो, अगाडि एकको शून्य अज्ञान र पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् →

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : पुस्तक अंश | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

कविता : हेब्बी बड्डे

~नवराज पराजुली~ छोरा! सिमेन्टको सेतो खाली बोरा बोकेर धानको सिला खोज्न जाँदा तिमी पाइलैपिच्छे भेट्थ्यौ नरुवाको घाँटीमा सुनको सिक्री बनेर निदाइरहेका धानका पहेँला बालाहरु त्यसरी नै पाइलैपिच्छे भेटिरहनु तिमीले जिन्दगीको खेतमा खोजेका सपनाका सिलाहरु हेब्बी बड्डे मेरो छोरा! बिहेको भोलिपल्टै मैतालु फर्काउन जाँदा

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : कविता | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

कविता : असार १५

~प्रकाश सुनुवार ‘निराकार’~ असारे गीत गाउनु पर्ने हो खेतका आलीहरुसंग खेल्नुपर्ने हो हलो जोत्नुपर्ने हो खेतका आलीहरु सम्याउनु पर्ने हो अनि खेतालाहरु हिलाम्मे हुनुपर्ने हो आज असार १५ । खेतहरुमा अहिले खेतीपाती गरिंदैन खेतमा अन्नबाली रोपिंदैन

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : कविता | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

अनूदित कविता : मैथुन

~ओक्टाभियो पाज~ अनु : सुमन पोखरेल मेरा आँखा नग्न फेला पार्दछन्‌ तिमीलाई र छोपिदिन्छन् हेराइको न्यानो वर्षाले। ओछ्यानबाट तिमी उठ्दै गर्दा तिम्रो हाँसो, र अझ बढी, तिम्रो शरीर, र जूनको तिम्रो चोलीसँगै रातका तिम्रा तिघ्राभन्दा सेता भएर उघ्रिन्छ स्वरहरूको एउटा खोर

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : अनूदित कविता | Tagged , | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

Poem : I Can Only Pray

~Gopal Prasad Bashyal~ They cannot give you back what has been lost during the ebbs and flows in the colors and shades of life those words i spoke to you as i covered you in a green sheet and as I saw your last struggle for life challenging His order

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : Poem | Tagged , , | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

Story : Waiting for the Grandmother

~Mahesh Paudyal~ “Row me to the other bank, dear boatswain, and for that I will give you a golden ring,” said little Naini to the boatman, who ferried passengers across the Karnali River. The sun had just risen, and it was too early for any boatman to find passengers. They had to wait until it was nine for the first पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् →

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : Story | Tagged , , | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

सूत्रकथा : सपना

~भूधरा उपाध्याय~ एउटा सपना थियो, सानो घर बनाइ हाँसो पनि भित्र्याउने। भूकम्पले झुप्रोसँगै सिन्दूर

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : सूत्रकथा | Tagged , | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

लघुकथा : सङ्गतगुनाको फल

~अरुणबहादुर खत्री “नदी”~ बालाजुचोकमा पुगेर एअरपोर्टसम्म जानुपर्ने भएकोले चक्रपथ परिक्रमा लेखेको सार्वजनिक बसमा चढे ! एअरपोर्ट पुग्न लागेपछि “एअरपोर्ट झर्ने कोही हुनुहुन्छ ?” बसको सहचालकले भने । “म छु एअरपोर्ट झर्ने” मैले भनेँ । “अङ्कल कहाँदेखि चढ्नुभएको ?” भन्दै सहचालकले सोधे ।

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : लघुकथा | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

गीतिकविता : अमृत-दीप

~कृष्ण वस्ती~ आँखाभरि अजम्बरी रुप खुल्यौ कस्तो ? अमृतले जुनीजुनी दीप जल्यौजस्तो । लालुपाते हातभरि इन्द्रधनु सीप, हिउँचुलीझैं माया मेरो अँजुलीमा टिप। नखोलेरै मनको कुरा खोलिरहें कस्तो?

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : गीति कविता | Tagged , | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

कविता : वसन्त

~शम्भुप्रसाद ढुङ्गेल~ आंधीलाई चलाई अलि अलि अहिले आउँदो भो वसन्त झोंका ख्वाई उठायो घन गगनमहाँ गर्जिगर्जी अनन्त । सारा भो बन्द खिडकी चमचम विजुली चम्किचम्की करायो प्यारी टाढा हुनाले चररर मन भै आज मेरा डरायो ।।१।। कालो आकाश सेतो विजुलि प्रिय छटा देखियो चम्कियेको आँधीको भारि झोका विचविच छ जहाँ मस्त भै गम्किएको ।

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : कविता | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

कविता : सम्झना-१

~पदम गौतम~ गुड्दै गरेको रेलले छाड्दै जान्छ टाढा देखिने बस्तीहरू उड्दै गरेको जहाजबाट धमिला देखिन्छन् शहरका दृश्यसमेत बिस्तारै हराउँदै जान्छन् सबै सबै र, अदृश्य हुन्छन् आँखाबाट। तिम्रो सम्झनाले झरेको आँसु खाटा बनेर बस्छ भित्री मनमा

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : कविता | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

गजल : साथीहरु

~छविलाल कोपिला~ आफै लाउनु, अकल साथीहरु । अनि भन्नु यो, गजल साथीहरु । शील बन्दी खाम, जब लाग्छ खात, त्यही ठान्नु है, फसल साथीहरु ।

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : गजल | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

कविता : काठमान्डौको आँखामा

~रुमानी राई~ तिमी त नाथे कबि न हौ ! एउटा झर्झराउँदो घाम काठमान्डौको आकासमा मलिन उदाउँछ र,बेखबर अस्ताउँछ ! सुदूर पूर्व

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : कविता | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

गीत : नछोई मलाई, छोएर गई

~सुमन पोखरेल~ ऊ मुस्काउँदै आई, र रोएर गई नछोई मलाई, छोएर गई ऊ बोलिरहेथी, म टोलाइरहेथेँ म सुनिरहेथेँ, म हराइरहेथेँ पोखिएका पीडा उठाएर गई नछोई मलाई, छोएर गई

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : नेपाली गीत | Tagged , | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

कविता : बुद्धि-विनोद प्रश्न

~लेखनाथ पौडेल~ कहाँ थियो वास, अघी म को थिएँ, कसो हुँदा यो पिंजरा लिंदो भएँ । कहाँ छ जानू कुन साथ लीकन, तँलाई मालुम् छ कि यो कुरा भन ? १ कदापि कत्ती नलगाइ ठक्कर, ग्रहादिलाई दिनहुँ निरन्तर, घुमाउने को छ खडा भईकन, तँलाइ मालुम् छ कि यो कुरा भन ?

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : कविता | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

कथा : असक्तता  र यौन

~मनोहर काफ्ले~ ‘’यो नर्सिंग पेशा पनि एक किशिमको एड्भेन्चर सरह नै रहेछ, बिभिन्न खालका, रंगका, आकारका र प्रक्रतिका मानिसहरु सङ्ग संगत गर्नु पर्ने, उनीहरु को आनीबानी, भाबभंगी  र अनुहार को अध्ययन गरेर ब्यबहार गर्नु पर्ने, कोहि शनक्क शन्किएक हुन्छन र तिनी हरु सङ्ग एकदमै शान्त भएर , अनुहार मा कृतिम हाँसो छर्दै  ब्यबहार गर्नु पर्ने’’ रञ्जन आफ्नो नार्सिंग पेशाको अनुभब पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् →

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : नेपाली कथा | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

आधुनिक गीत : आगोको शहर

~प्रमोद ढुङ्गाना~ रहरहरु बढाउँछ शहर रहरहरु जलाउँछ शहर यो निर्दयी आगोको शहर जता हेर्‍यो मान्छे मान्छे तर सबै एक्ला-एक्लै

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : नेपाली गीत | Tagged , | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

कथा : मेरी भतिजी

~देबेन्द्र बस्याल~ सुनसान रात, केबल आकासका ताराहरुले मलाई हेरीरहेका हुन्छन । पारी पातलमा कराईरहेको कोइलिको सुमधुर आवाज, शिशिरयामको चिसो हावाले गर्दा मेरो पनि निद खुलेको छ । उसले निदमा छपछपी छाम्छे, एक्कासी ब्युँझेर ममी, ममी ममी… भनेर रुन्छे, आँखाबाट बरबर आँसु झार्छे, बुबु खान्टु भन्छे, जब उसका कुनै पनि माग पुराहुदैनन् अनि बोकेर डुलाउन भन्छे, कहिले रातको बाह्र बजेको हुन्छ पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् →

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : नेपाली कथा | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

गजल : आँसु अड्केको हो जिन्दगी

~राजेन्द्र थापा~ आँसु पुछेपछि रुमालमा, आँसु अड्केको हो जिन्दगी, चैते खरबारीमा ठूटोले, आगो भड्केको हो जिन्दगी । के गर्ने, कसरी गर्ने, नजान्दा’नि गरिए जस्तो, पैलो मायाको कलेजो झैँ, बेताल धड्केको हो जिन्दगी ।

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : गजल | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

कविता : जिन्दगी

~भिम बहादुर थापा~ यसको कारण होइन म कारक होइनौ तिमी, यसको म ज्ञाता होइन तिमी विज्ञ छैनौ, जहाँ- म जिम्मेवार छैन भने तिमी दोषी होइनौ भने, बिन्दास बाँच यो अविरल जिन्दगी बित्न देऊ

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : कविता | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

कविता : मजाक जिन्दगी !

~राज आशातीत~ जम्मा जिन्दगी यत्ती त रहेछ! ताता स्वासहरुको स्पर्श, तिघ्राका कापमा बांचेको स्वार्थ, तिम्रो खुशी मेरो बोझ हुनेछ … मेरो रहर तिम्रो कुण्ठा हुनेछ …. यो सहर,

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : कविता | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

गजल : गगनको

~केदार श्रेष्ठ “गगन”~ तिमी पूणिर्माकै जून हौ गगनको गलामा सुहाउने सुन हौ गगनको । तिमी बिना अलिनो लाग्छ यो जीवन जीवन मीठो पार्ने नुन हौ गगनको ।

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : गजल | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

गजल : रहेको क्यै न क्यै होला

~लक्ष्मीदत्त पन्त~ अघीदेखी गडेको प्रेम रहेको क्यै न क्यै होला न बोले भित्र मन्मा तुस् पसेको क्यै न क्यै होला ।। जुलुमी तेस नयन् तीर्को सही पीर् खान्छ चोट जस्ले । मजा प्रेम्‌को पनि तेस्ले लिएको क्यै न क्यै होला ।

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : गजल | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्

कविता : दशैँ समाचार

~घनश्याम पथिक~ सप्तमीको दिन अक्षता र फूलपाती घर भित्र्याएर देवीको थानमा चढाउँदै गर्दा आकाश रुन थाल्यो सम्झेँ- दशैँ दशा त बन्दै छैन! र तिम्रो समाचार पढेँ -सुनसान बन्दै राजाधानी।

पढ्नेक्रम जारी राख्नुहोस् ..
विधा : कविता | Tagged | प्रतिकृया वा सुझाव छोड्नुहोस्